CRM: πώς οργανώνετε πελάτες και πωλήσεις σε ένα σύστημα

Κάθε επιχείρηση έχει πελάτες, αλλά τα στοιχεία τους συχνά βρίσκονται σκορπισμένα: στο κινητό, στο e-mail, σε φύλλα Excel και σε χαρτιά. Το CRM βάζει τάξη σε αυτό το χάος. Είναι ένα σύστημα που δείχνει ποιος είναι ο πελάτης, τι ζήτησε και τι πρέπει να γίνει στη συνέχεια. Η alphatek, μια SEO agency Greece που ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2007 από ανθρώπους του IT και του marketing, δουλεύει με επιχειρήσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Εδώ θα δείτε με απλά λόγια τι κάνει ένα CRM, ποια προβλήματα λύνει και ποια είδη υπάρχουν. Δεν χρειάζεται τεχνική γνώση. Αρκεί να έχετε πελάτες, προσφορές και ανθρώπους που πρέπει να τους θυμούνται. Αν ο ένας συνάδελφος κρατά τα τηλέφωνα στο κινητό του και ο άλλος τις προσφορές σε ένα αρχείο, η σελίδα απευθύνεται σε εσάς. Πρώτα καταλαβαίνουμε τι είναι το σύστημα, μετά τι λύνει και στο τέλος ποιες μορφές παίρνει.

Τι είναι το CRM και τι κάνει σε μια επιχείρηση;

Το CRM είναι ένα σύστημα που κρατά σε ένα μέρος όλα όσα αφορούν τους πελάτες σας: επαφές, ιστορικό επικοινωνίας, ευκαιρίες πώλησης, εργασίες και μηνύματα. Έτσι όλη η ομάδα βλέπει την ίδια εικόνα για κάθε πελάτη, χωρίς να ρωτά τους συναδέλφους.

Το όνομα προέρχεται από τα αρχικά των λέξεων Customer Relationship Management, που στα ελληνικά σημαίνει διαχείριση πελατειακών σχέσεων. Στην πράξη είναι μια οργανωμένη λίστα με οθόνες που καταλαβαίνει κανείς εύκολα. Κάθε πελάτης έχει μια κάρτα. Στην κάρτα βλέπετε το όνομα, την εταιρεία, το τηλέφωνο, το e-mail και ό,τι έχει ειπωθεί μέχρι σήμερα. Δεν ψάχνετε πια σε συνομιλίες, σημειωματάρια και φακέλους, γιατί η απάντηση βρίσκεται σε μία οθόνη. Ό,τι προστίθεται από έναν συνάδελφο, το βλέπουν αμέσως και οι υπόλοιποι.

Εκτός από τα στοιχεία, το CRM κρατά και τις ευκαιρίες. Ευκαιρία είναι κάθε πώληση που δεν έχει κλείσει ακόμη, για παράδειγμα μια προσφορά που περιμένει απάντηση. Σε κάθε ευκαιρία σημειώνετε και την ημερομηνία που περιμένετε να κλείσει. Κάθε ευκαιρία βρίσκεται σε ένα στάδιο, όπως «πρώτη επαφή», «προσφορά» ή «κλείσιμο». Όταν το στάδιο αλλάζει, το αλλάζετε και στο σύστημα με ένα κλικ. Έτσι ξέρετε ποιες πωλήσεις προχωρούν, ποιες έχουν σταματήσει και πού χρειάζεται να επέμβετε εσείς.

Το CRM διαχειρίζεται και τις εργασίες. Μια εργασία μπορεί να είναι «τηλεφώνησε την Πέμπτη» ή «στείλε ξανά την προσφορά». Έχει υπεύθυνο και ημερομηνία, και το σύστημα σας την υπενθυμίζει όταν πλησιάσει η ώρα. Η υπενθύμιση φτάνει στον υπεύθυνο, όχι σε όλη την ομάδα. Τα περισσότερα εργαλεία συνδέονται με το e-mail και το ημερολόγιο, οπότε τα μηνύματα μπαίνουν στην κάρτα του πελάτη χωρίς να τα αντιγράφετε με το χέρι. Έτσι ο καθένας βρίσκει τη συνομιλία χωρίς να ρωτά.

Ποια προβλήματα λύνει ένα CRM;

Ένα CRM λύνει πέντε συγκεκριμένα προβλήματα: χαμένους υποψήφιους πελάτες, διάσπαρτα υπολογιστικά φύλλα, ξεχασμένες επαναφορές, έλλειψη εικόνας των πωλήσεων και ιστορικό πελάτη που υπάρχει μόνο στο μυαλό ενός ανθρώπου. Κάθε ένα έχει απλή λύση μέσα στο ίδιο σύστημα.

Ο υποψήφιος πελάτης, που λέγεται και lead, γράφει από τη φόρμα του site, από το τηλέφωνο ή από ένα μήνυμα. Αν κανείς δεν τον καταγράψει αμέσως, χάνεται. Το CRM δημιουργεί αυτόματα μια επαφή για κάθε νέο ενδιαφερόμενο και την αναθέτει σε έναν υπεύθυνο. Εκείνος βλέπει ειδοποίηση και απαντά την ίδια μέρα. Η γρήγορη απάντηση δείχνει στον πελάτη ότι τον παίρνετε στα σοβαρά, και κανένα ερώτημα δεν μένει σε ένα εισερχόμενο που κανείς δεν άνοιξε.

Τα διάσπαρτα φύλλα έχουν τρεις εκδόσεις της ίδιας λίστας, και καμία δεν είναι σωστή. Ένα CRM έχει μία έκδοση, στην οποία γράφουν όλοι, οπότε δεν ρωτάτε ποιος έχει την τελευταία. Η ομάδα βλέπει την ίδια λίστα την ίδια στιγμή και καμία αλλαγή δεν χάνεται. Το ίδιο ισχύει για τις επαναφορές, δηλαδή τις υπενθυμίσεις να ξαναμιλήσετε με έναν πελάτη. Όταν στέλνετε προσφορά, ορίζετε ημερομηνία επανάκλησης και το σύστημα σας ειδοποιεί. Ό,τι ξεχνιέται εύκολα, θυμίζεται πλέον μόνο του.

Η εικόνα της διαδικασίας πωλήσεων λέγεται pipeline και δείχνει πόσες ευκαιρίες βρίσκονται σε κάθε στάδιο και ποια είναι η αξία τους. Χωρίς αυτήν δεν ξέρετε τι δουλειά έρχεται τον επόμενο μήνα. Όταν το ιστορικό ενός πελάτη υπάρχει μόνο στο μυαλό ενός πωλητή, η αποχώρησή του σας αφήνει χωρίς τίποτα. Το CRM κρατά το ιστορικό στην εταιρεία. Για να δείτε από πού έρχονται οι νέοι ενδιαφερόμενοι, διαβάστε πώς λειτουργεί το digital marketing ως σύνολο.

Ποια είδη CRM υπάρχουν;

Ανά σκοπό υπάρχουν τρία είδη: λειτουργικό, αναλυτικό και συνεργατικό CRM. Ανά τρόπο λειτουργίας υπάρχουν συστήματα στο cloud και συστήματα εγκατεστημένα στους δικούς σας διακομιστές. Σήμερα τα περισσότερα είναι cloud, δηλαδή δουλεύουν μέσω διαδικτύου και όχι από δικό σας μηχάνημα.

Οι τρεις κατηγορίες περιγράφουν σκοπούς, όχι ξεχωριστά προϊόντα. Τα σημερινά συστήματα CRM συνήθως τις συνδυάζουν. Το ίδιο εργαλείο που καταγράφει μια επαφή δείχνει και αναφορές, και μοιράζει τα στοιχεία σε όλους. Η διάκριση σας βοηθά να καταλάβετε τι ζητάτε από το σύστημα και ποιο κομμάτι του θα χρησιμοποιείτε περισσότερο. Έτσι η συζήτηση με έναν πάροχο ή έναν σύμβουλο γίνεται πιο ξεκάθαρη. Η λίστα που ακολουθεί εξηγεί κάθε είδος σε μία γραμμή.

  • Λειτουργικό: αυτοματοποιεί την καθημερινή δουλειά, δηλαδή καταγραφή επαφών, υπενθυμίσεις και αποστολή προσφορών.
  • Αναλυτικό: μετατρέπει τα δεδομένα σε αναφορές, όπως ποιοι πελάτες αγοράζουν ξανά και ποια προϊόντα πωλούνται μαζί.
  • Συνεργατικό: μοιράζει τα στοιχεία σε πωλήσεις, υποστήριξη και λογιστήριο, ώστε όλοι να βλέπουν τον ίδιο πελάτη.
  • Cloud: λειτουργεί στον διαδικτυακό χώρο του παρόχου, ανοίγει από browser και ενημερώνεται αυτόματα.
  • Εγκατεστημένο: τρέχει στους δικούς σας διακομιστές, με δική σας συντήρηση και αντίγραφα ασφαλείας.

Διακομιστής είναι ο υπολογιστής που κρατά το πρόγραμμα και τα στοιχεία και λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο. Στο cloud τον φροντίζει ο πάροχος, και η ομάδα σας δουλεύει από το γραφείο, το σπίτι ή το κινητό. Η εγκατάσταση στους δικούς σας διακομιστές δίνει πλήρη έλεγχο στα δεδομένα, αλλά αναλαμβάνετε εσείς την ασφάλεια, τις αναβαθμίσεις και τα αντίγραφα. Επιλέγεται όταν οι εσωτερικοί κανόνες του οργανισμού το απαιτούν. Για τον πωλητή η δουλειά είναι ίδια, αλλάζει μόνο ποιος συντηρεί το σύστημα.

Μια μικρή επιχείρηση ξεκινά συνήθως από το λειτουργικό κομμάτι, γιατί εκεί το όφελος φαίνεται άμεσα: τηλέφωνα, προσφορές και υπενθυμίσεις μπαίνουν σε τάξη. Το αναλυτικό κομμάτι αποκτά αξία όταν έχουν μαζευτεί μήνες δεδομένα, γιατί οι αναφορές χρειάζονται υλικό για να δείξουν μοτίβα. Το συνεργατικό μετρά όταν στο CRM δουλεύουν περισσότερα τμήματα, για παράδειγμα πωλήσεις και υποστήριξη πελατών. Τα τρία είδη δεν αντικαθιστούν το ένα το άλλο, αλλά συμπληρώνονται. Μια προσφορά που καταγράφεται σήμερα εμφανίζεται αύριο και στις αναφορές.

Ποιες λειτουργίες πρέπει να έχει ένα CRM;

Ένα CRM πρέπει να κρατά σε ένα σημείο τις επαφές, τις εταιρείες, τις ευκαιρίες πώλησης και τις εργασίες της ομάδας. Να συνδέεται με το e-mail και το ημερολόγιο, να βγάζει αναφορές και να δουλεύει και από το κινητό. Όλα τα υπόλοιπα έρχονται δεύτερα.

Αρχίστε από τη βάση, που είναι η καρτέλα επαφής. Κάθε άνθρωπος και κάθε εταιρεία έχει μία καρτέλα με τα στοιχεία της, το ιστορικό επικοινωνίας, τις προσφορές και τις σημειώσεις. Όποιος μιλά με τον πελάτη, βλέπει τι ειπώθηκε πριν. Έτσι δεν ρωτάτε δεύτερη φορά κάτι που ο πελάτης έχει ήδη απαντήσει, και δεν χάνεται η γνώση όταν φεύγει ένας συνάδελφος. Οι επαφές συνδέονται με την εταιρεία τους. Χωρίς αυτή τη βάση, κανένα CRM δεν έχει νόημα.

  • Επαφές και εταιρείες με πλήρες ιστορικό, ετικέτες και πεδία που ορίζετε εσείς.
  • Πίνακας ευκαιριών (pipeline) με στάδια, ώστε να φαίνεται πού βρίσκεται κάθε συμφωνία.
  • Εργασίες και υπενθυμίσεις με ημερομηνία, ώστε κανένα τηλεφώνημα να μην ξεχαστεί.
  • Συγχρονισμός e-mail και ημερολογίου, ώστε τα μηνύματα να καταγράφονται χωρίς χειροκίνητη καταχώριση.
  • Αναφορές και πίνακες ελέγχου με πωλήσεις, δραστηριότητα και πηγές πελατών.
  • Αυτοματισμοί που δημιουργούν εργασίες, στέλνουν μηνύματα και αλλάζουν στάδιο όταν συμβεί κάτι.
  • Εφαρμογή για κινητό και ενσωματώσεις με τον ιστότοπο και το λογιστικό πρόγραμμα.

Δεν χρειάζεστε τα πάντα από την πρώτη μέρα. Μεγαλύτερη αξία έχει ο συγχρονισμός με το e-mail και το ημερολόγιο, γιατί η ομάδα δεν γράφει τίποτα δύο φορές. Η εφαρμογή για κινητό μετράει όταν οι πωλητές δουλεύουν εκτός γραφείου, σε επισκέψεις πελατών ή σε εκθέσεις. Οι αυτοματισμοί αξίζουν όταν επαναλαμβάνεται η ίδια δουλειά, όπως μια υπενθύμιση μετά την προσφορά. Δοκιμάστε τη διαδρομή του πωλητή: νέα επαφή, κλήση, σημείωση, υπενθύμιση. Αν το CRM την κάνει εύκολη, η ομάδα θα το χρησιμοποιεί.

Ελέγξτε και τρεις λειτουργίες που δεν φαίνονται πάντα στις παρουσιάσεις. Η πρώτη είναι η εισαγωγή πελατών από αρχείο Excel, ώστε να μην ξαναγράψετε τη βάση σας. Η δεύτερη είναι τα δικαιώματα ανά χρήστη, δηλαδή ποιος βλέπει ποιους πελάτες και ποιος κάνει εξαγωγή. Η τρίτη είναι το ιστορικό αλλαγών, που δείχνει ποιος άλλαξε μια καρτέλα και πότε. Αν ένα CRM δεν τα έχει, θα τα χρειαστείτε μόλις μεγαλώσει η ομάδα.

Πώς βοηθά το CRM στις πωλήσεις;

Το CRM δείχνει σε ποιο στάδιο βρίσκεται κάθε ευκαιρία και ποιο είναι το επόμενο βήμα της. Έτσι χάνονται λιγότερες ευκαιρίες από παράλειψη, οι προσφορές βγαίνουν πιο γρήγορα, οι προβλέψεις στηρίζονται σε δεδομένα και οι νέοι πελάτες μοιράζονται δίκαια στην ομάδα.

Η βάση είναι ο πίνακας ευκαιριών με στάδια. Στο CRM ορίζετε τα στάδια όπως πουλάτε πραγματικά, για παράδειγμα νέο αίτημα, επικοινωνία, προσφορά, διαπραγμάτευση και κλείσιμο. Κάθε ευκαιρία μετακινείται από στάδιο σε στάδιο και έχει αξία, ημερομηνία και υπεύθυνο. Ο υπεύθυνος πωλήσεων βλέπει με μια ματιά πού κολλούν οι συμφωνίες, για παράδειγμα πολλές προσφορές που περιμένουν απάντηση εδώ και εβδομάδες. Αν οι περισσότερες σταματούν στο ίδιο στάδιο, ξέρετε ποιο σημείο της πώλησης θέλει βελτίωση.

  • Έναν υπεύθυνο, ώστε η ομάδα να ξέρει ποιος κρατά τη συζήτηση.
  • Το επόμενο βήμα με ημερομηνία, για παράδειγμα κλήση την Πέμπτη.
  • Την αναμενόμενη αξία και την ημερομηνία που περιμένετε να κλείσει.
  • Τα μηνύματα, τα αρχεία και τις προσφορές συνδεδεμένα με την ίδια καρτέλα.
  • Τα στοιχεία επικοινωνίας όλων των ατόμων που εμπλέκονται στην απόφαση, όχι μόνο του πρώτου.
  • Την τελευταία επικοινωνία, ώστε να φαίνεται πόσες μέρες η ευκαιρία δεν έχει κίνηση.
  • Τον λόγο απώλειας, όταν η συμφωνία δεν κλείνει, για να μαθαίνετε από αυτήν.

Το πιο σημαντικό πεδίο είναι το επόμενο βήμα. Μια ευκαιρία χωρίς ημερομηνία επόμενης κίνησης μένει στάσιμη. Το CRM υπενθυμίζει στον πωλητή ποιον να πάρει τηλέφωνο σήμερα και σας δείχνει ποιες ευκαιρίες έμειναν ακίνητες. Πολλά συστήματα φτιάχνουν και τις προσφορές από έτοιμα πρότυπα με τα στοιχεία του πελάτη και τις φυλάσσουν στην ίδια καρτέλα, ώστε να βλέπετε ποιες στάλθηκαν και πότε. Όταν ένας πωλητής λείπει, ο αντικαταστάτης του συνεχίζει από εκεί που έμεινε.

Οι προβλέψεις βγαίνουν από τα ίδια δεδομένα: πόσες ευκαιρίες υπάρχουν σε κάθε στάδιο και πόσες από αυτές κλείνουν συνήθως στην εταιρεία σας. Όσο πιο προσεκτικά ενημερώνει η ομάδα τα στάδια, τόσο πιο αξιόπιστη είναι η πρόβλεψη. Έτσι ξέρετε νωρίς αν ο μήνας χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια. Για δίκαιη κατανομή, το CRM μπορεί να μοιράζει τα νέα αιτήματα με σειρά, ανά περιοχή ή ανά υπηρεσία, ώστε κανείς να μην παίρνει μόνιμα τα καλύτερα και τα αιτήματα να μην μένουν αναπάντητα.

Πώς βοηθά το CRM στο marketing;

Το CRM κρατά τα στοιχεία των πελατών σας: ποιοι είναι, τι αγόρασαν και από πού ήρθαν. Με αυτά χωρίζετε το κοινό σε ομάδες, στέλνετε μηνύματα που ταιριάζουν στον καθένα, βαθμολογείτε τους ενδιαφερόμενους και βλέπετε ποιο κανάλι φέρνει πελάτες που αγοράζουν πραγματικά.

Η βάση του marketing είναι η κατάτμηση, δηλαδή οι ομάδες πελατών με κοινά χαρακτηριστικά. Στο CRM φτιάχνετε μία ομάδα με όσους ζήτησαν προσφορά και δεν απάντησαν, μία με πελάτες που αγόρασαν πριν από ένα χρόνο και μία ανά κλάδο ή ενδιαφέρον. Κάθε ομάδα παίρνει μήνυμα που ταιριάζει στην κατάστασή της και όχι το ίδιο κείμενο για όλους. Ο πελάτης που ήδη αγόρασε δεν παίρνει ξανά την προσφορά που αποδέχθηκε.

Οι καμπάνιες e-mail γίνονται πιο στοχευμένες όταν διαβάζουν τις ομάδες του CRM. Βλέπετε ποιος πάτησε τον σύνδεσμο και ποιος απάντησε, και ο πωλητής βλέπει την ίδια δραστηριότητα στην καρτέλα του πελάτη. Μετρήστε ό,τι φέρνει δουλειά, δηλαδή πόσοι ζήτησαν προσφορά μετά το μήνυμα, και όχι μόνο πόσοι πάτησαν τον σύνδεσμο. Στείλτε μηνύματα marketing μόνο σε όσους έχουν δώσει τη συγκατάθεσή τους.

Η βαθμολόγηση ενδιαφερομένων (lead scoring) δίνει πόντους σε κάθε επαφή: ζήτησε προσφορά, επισκέφθηκε τη σελίδα υπηρεσιών, απάντησε σε e-mail. Ο πωλητής καλεί πρώτα όσους έχουν τους περισσότερους πόντους. Τους κανόνες βαθμολόγησης τους ορίζετε μαζί με τους πωλητές, γιατί εκείνοι ξέρουν ποια ενέργεια δείχνει πραγματικό ενδιαφέρον. Το ίδιο CRM σάς δείχνει και ποιο κανάλι έφερε πελάτες που αγόρασαν, όχι απλώς επισκέπτες. Για να γίνεται αυτό, καταγράψτε σε κάθε νέα επαφή τα εξής:

  • Την πηγή: αναζήτηση στο Google, διαφήμιση, e-mail, σύσταση ή απευθείας επικοινωνία.
  • Τη σελίδα ή τη φόρμα του ιστότοπου από την οποία ήρθε το αίτημα.
  • Την καμπάνια, μέσω των παραμέτρων UTM που προσθέτετε στον σύνδεσμο.
  • Την ημερομηνία πρώτης επαφής και τον πωλητή που ανέλαβε το αίτημα.
  • Τη συγκατάθεση για marketing, με ημερομηνία και τρόπο που δόθηκε.
  • Την αίτηση διαγραφής από τη λίστα e-mail, ώστε να μη λάβει ξανά μηνύματα marketing.
  • Το αποτέλεσμα: αν έγινε προσφορά και αν η πώληση ολοκληρώθηκε.

Πώς βοηθά το CRM την εξυπηρέτηση πελατών;

Το CRM βάζει κάθε επικοινωνία με τον πελάτη σε μία ενιαία καρτέλα. Όποιος απαντά βλέπει πρώτα το ιστορικό, κάθε αίτημα έχει υπεύθυνο και προθεσμία, και τίποτα δεν χάνεται ανάμεσα σε τηλέφωνο, e-mail, chat και social media, ακόμη κι όταν αλλάζει ο συνεργάτης.

Κάθε αίτημα του πελάτη γίνεται ticket, δηλαδή μια εγγραφή με θέμα, υπεύθυνο, κατάσταση και ώρα παραλαβής. Όταν ο πελάτης στείλει e-mail ή συμπληρώσει τη φόρμα του site, το σύστημα ανοίγει ticket μόνο του. Έτσι κανείς δεν ρωτά «ποιος το έχει αυτό;». Ο υπεύθυνος βλέπει τι εκκρεμεί, και ο προϊστάμενος βλέπει ποια αιτήματα καθυστερούν και σε ποιον έχουν ανατεθεί. Κάθε αλλαγή κατάστασης, από «ανοιχτό» σε «λυμένο», αποθηκεύεται με ημερομηνία και ώρα.

Πριν απαντήσει, ο συνεργάτης ανοίγει την καρτέλα. Βλέπει ποιες υπηρεσίες έχει αγοράσει ο πελάτης, τι έχει ζητήσει στο παρελθόν, ποιες προσφορές έχουν σταλεί και τι του έχει υποσχεθεί η εταιρεία. Ο πελάτης δεν εξηγεί το πρόβλημα από την αρχή σε κάθε νέο άνθρωπο. Η απάντηση βγαίνει πιο γρήγορα και πιο σωστά, γιατί στηρίζεται σε γραπτό ιστορικό και όχι στη μνήμη κάποιου. Αν ο συνεργάτης λείπει, ο διάδοχός του συνεχίζει από το σημείο που σταμάτησε ο προηγούμενος.

Ορίστε στόχο χρόνου απάντησης, για παράδειγμα πρώτη απάντηση μέσα στην ίδια εργάσιμη μέρα. Αν ένα ticket μείνει αναπάντητο, το CRM ειδοποιεί πρώτα τον υπεύθυνο και μετά τον προϊστάμενο. Οι αναφορές δείχνουν πόσα αιτήματα κλείνουν στην ώρα τους και ποια θέματα επαναλαμβάνονται, ώστε να λύσετε το πρόβλημα στην πηγή. Έτοιμες πρότυπες απαντήσεις για τις συχνές ερωτήσεις κερδίζουν επιπλέον χρόνο κάθε μέρα. Ο στόχος ισχύει για όλα τα κανάλια, γιατί όλα καταλήγουν στην ίδια καρτέλα:

  • Τηλέφωνο: η κλήση καταγράφεται στην καρτέλα, μαζί με σημείωση για όσα συμφωνήθηκαν.
  • E-mail: τα μηνύματα συνδέονται αυτόματα με τον σωστό πελάτη και φαίνονται σε όλη την ομάδα.
  • Chat στο site: η συζήτηση αποθηκεύεται και δένεται με την επαφή που έγραψε.
  • Social media: τα μηνύματα από τα κοινωνικά δίκτυα μπαίνουν στο ίδιο ιστορικό, όταν υπάρχει η σύνδεση.
  • Φόρμες του site: κάθε νέα φόρμα ανοίγει ticket ή νέο υποψήφιο πελάτη χωρίς χειροκίνητη καταχώρηση.

Ποια CRM χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα;

Στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται διεθνείς πλατφόρμες, όπως Salesforce, HubSpot, Microsoft Dynamics 365, Zoho CRM και Pipedrive, και λύσεις ελληνικών εταιρειών λογισμικού, όπως η SoftOne και η Epsilon Net. Καμία δεν είναι η καλύτερη για όλους. Κάθε μία ταιριάζει σε διαφορετικό είδος επιχείρησης.

Τα περισσότερα σημερινά CRM είναι λογισμικό στο cloud. Αυτό σημαίνει ότι τα δεδομένα μένουν σε servers του παρόχου και όχι στον υπολογιστή του γραφείου. Ανοίγετε το σύστημα από τον browser ή από την εφαρμογή στο κινητό, και τις αναβαθμίσεις τις κάνει ο πάροχος. Ο παρακάτω κατάλογος δεν είναι κατάταξη. Δείχνει για ποιο πράγμα είναι γνωστή κάθε λύση, ώστε να ξέρετε ποιες αξίζει να δοκιμάσετε πρώτες:

  • Salesforce: πολύ μεγάλη πλατφόρμα, που προσαρμόζεται σε σύνθετες διαδικασίες και μεγάλες ομάδες πωλήσεων.
  • HubSpot: ένα σύστημα για μάρκετινγκ, πωλήσεις και εξυπηρέτηση, με εύκολη αρχική εγκατάσταση.
  • Microsoft Dynamics 365: συνδέεται με Outlook και Teams, άρα ταιριάζει σε ομάδες που δουλεύουν Microsoft.
  • Zoho CRM: ανήκει σε μεγάλη οικογένεια εφαρμογών Zoho και καλύπτει πολλές ανάγκες μικρών επιχειρήσεων.
  • Pipedrive: χτισμένο γύρω από το pipeline, τα στάδια της πώλησης σε στήλες, απλό για πωλήσεις.
  • SoftOne και Epsilon Net: ελληνικές εταιρείες λογισμικού, με λύσεις CRM δίπλα στα προγράμματα διαχείρισης.

Η επιλογή ανάμεσα σε διεθνή και ελληνική λύση εξαρτάται από το τι έχετε ήδη. Αν το λογιστήριό σας δουλεύει σε πρόγραμμα ελληνικής εταιρείας, ρωτήστε αν το CRM του ίδιου κατασκευαστή μοιράζεται στοιχεία πελατών με τα τιμολόγια. Αν η ομάδα σας δουλεύει στο Microsoft 365 ή θέλετε μάρκετινγκ και πωλήσεις μαζί, ελέγξτε πρώτα τις διεθνείς πλατφόρμες και τις έτοιμες συνδέσεις τους. Το ίδιο ισχύει για το προσωπικό: μια λύση που ξέρουν ήδη οι άνθρωποί σας χρειάζεται λιγότερη εκπαίδευση.

Οι μεγάλες πλατφόρμες προσθέτουν βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης, που γράφουν περιλήψεις επαφών και πρόχειρα e-mail, βαθμολογούν υποψήφιους πελάτες (lead scoring) και κάνουν πρόβλεψη πωλήσεων. Αυτά βοηθούν όταν τα δεδομένα είναι καθαρά. Ένας βοηθός που διαβάζει ελλιπείς καρτέλες θα γράψει ελλιπείς περιλήψεις. Γι’ αυτό η ποιότητα της καταχώρησης μετρά περισσότερο από τον αριθμό των λειτουργιών. Δοκιμάστε τους βοηθούς σε δικά σας δεδομένα και διαβάστε κάθε κείμενο πριν σταλεί στον πελάτη, γιατί την τελική ευθύνη την έχετε εσείς.

Πώς διαλέγετε το σωστό CRM;

Διαλέγετε το CRM ξεκινώντας από τη δική σας διαδικασία και όχι από τη λίστα λειτουργιών του προμηθευτή. Γράψτε πώς δουλεύετε σήμερα, βάλτε τα κριτήρια σε σειρά και δοκιμάστε δύο ή τρεις λύσεις με πραγματικά δεδομένα πριν αποφασίσετε.

Γράψτε τα στάδια της δουλειάς σας από το πρώτο τηλεφώνημα μέχρι την πληρωμή: ποιος κάνει τι και τι καταγράφεται σε κάθε βήμα. Αυτό το χαρτί είναι το πραγματικό σας κριτήριο. Ένα CRM που δεν ακολουθεί τη διαδικασία σας θα σας αναγκάσει είτε να την αλλάξετε χωρίς λόγο είτε να το παρακάμπτετε. Μετά βαθμολογήστε κάθε υποψήφιο από το 1 έως το 5 σε αυτά τα κριτήρια, με τη σειρά που φαίνονται, και κρατήστε σημειώσεις για κάθε βαθμό:

  1. Η διαδικασία σας: ελέγξτε αν τα στάδια που γράψατε χωράνε στο σύστημα χωρίς περίπλοκες παρακάμψεις.
  2. Ευκολία χρήσης: ένας νέος συνεργάτης πρέπει να καταχωρεί μια επαφή και μια πώληση χωρίς εκπαίδευση.
  3. Ελληνικά και υποστήριξη: ελέγξτε τη γλώσσα της οθόνης και αν η βοήθεια δίνεται στα ελληνικά.
  4. Συνδέσεις: το σύστημα πρέπει να δένει με e-mail, ημερολόγιο, site και λογιστικό πρόγραμμα.
  5. GDPR και τοποθεσία δεδομένων: ρωτήστε πού αποθηκεύονται τα στοιχεία και ζητήστε σύμβαση επεξεργασίας.
  6. Ανάπτυξη και κόστος: ρωτήστε τι αλλάζει όταν προσθέτετε χρήστες και πώς υπολογίζεται η χρέωση.
  7. Δοκιμαστική περίοδος: φορτώστε πραγματικούς πελάτες και δείτε αν η ομάδα το χρησιμοποιεί καθημερινά.

Στο κόστος μην κοιτάτε μόνο την πρώτη προσφορά. Πολλοί πάροχοι χρεώνουν ανά χρήστη, και συχνά κάποιες λειτουργίες, όπως οι αυτοματισμοί ή ο επιπλέον αποθηκευτικός χώρος, χρεώνονται ξεχωριστά. Ρωτήστε τι ισχύει όταν η ομάδα μεγαλώνει ή μικραίνει. Για τα δεδομένα, ρωτήστε σε ποια χώρα φιλοξενούνται και ζητήστε σύμβαση επεξεργασίας δεδομένων. Εκτός Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ο πάροχος πρέπει να εξηγήσει τη νομική βάση της μεταφοράς. Όλα αυτά μετρούν, γιατί το CRM θα κρατά προσωπικά στοιχεία των πελατών σας.

Η δοκιμή με πραγματικά δεδομένα δείχνει προβλήματα που δεν φαίνονται σε μια παρουσίαση. Περάστε από το Excel είκοσι πραγματικούς πελάτες και δύο ανοιχτές πωλήσεις. Ζητήστε από δύο συνεργάτες να δουλέψουν μια εβδομάδα μέσα στο CRM. Αν χρειάζονται συνεχώς βοήθεια ή γράφουν ακόμη στο τετράδιο, αυτό το CRM δεν ταιριάζει στην ομάδα σας, όσο καλές λειτουργίες κι αν έχει. Στο τέλος ρωτήστε τους τι τους καθυστέρησε και γράψτε την απάντηση δίπλα στη βαθμολογία.

Πώς συνδέεται το CRM με την ιστοσελίδα και τις φόρμες;

Η φόρμα επικοινωνίας της ιστοσελίδας στέλνει κάθε νέο αίτημα κατευθείαν στο CRM, ως καινούργια επαφή με όνομα, τηλέφωνο, μήνυμα και πηγή. Έτσι δεν χάνεται κανένα ενδιαφέρον σε εισερχόμενα e-mail και η ομάδα σας απαντά πιο γρήγορα.

Οι περισσότερες πλατφόρμες δίνουν έτοιμη φόρμα που μπαίνει στη σελίδα σας, ή σύνδεση με τη φόρμα που έχετε ήδη. Σε κάθε υποβολή το CRM ελέγχει αν ο άνθρωπος υπάρχει ήδη, ώστε να μη δημιουργήσει δεύτερη καρτέλα. Μετά αναθέτει το αίτημα σε έναν υπεύθυνο και τον ειδοποιεί αμέσως. Προσθέστε στη φόρμα κρυφά πεδία για την πηγή και την καμπάνια, και ένα φίλτρο κατά του spam, για να μένουν οι επαφές καθαρές. Έτσι ξέρει αμέσως ποιος έγραψε και για ποιο θέμα.

Το ίδιο ισχύει για το live chat. Η συνομιλία αποθηκεύεται στην καρτέλα του πελάτη και τη βλέπει όλη η ομάδα. Η παρακολούθηση σελίδων γίνεται με έναν μικρό κώδικα (tracking code) στο site, που καταγράφει ποιες σελίδες είδε ο επισκέπτης και τις δείχνει στο CRM μόλις αφήσει τα στοιχεία του. Αν ένας υποψήφιος άνοιξε τρεις φορές τη σελίδα μιας υπηρεσίας, ο πωλητής ξέρει τι τον ενδιαφέρει πριν τον πάρει τηλέφωνο. Ο κώδικας απαιτεί τη συγκατάθεση του επισκέπτη για cookies.

Για κάθε καμπάνια φτιάξτε ξεχωριστή σελίδα προσγείωσης, δηλαδή μια landing page με έναν μόνο στόχο και τη δική της φόρμα. Η φόρμα γράφει στο CRM από ποια καμπάνια ήρθε ο επισκέπτης, με τις παραμέτρους UTM, που είναι ετικέτες στον σύνδεσμο και δείχνουν την προέλευση. Έτσι βλέπετε ποια καμπάνια φέρνει πελάτες που αγοράζουν και όχι απλώς επαφές. Κρατήστε τη σελίδα σύντομη, με τίτλο που επαναλαμβάνει την υπόσχεση της διαφήμισης. Πριν βγείτε live, ελέγξτε τα παρακάτω.

  • Στείλτε δοκιμαστικό αίτημα από κινητό και από υπολογιστή και δείτε αν φτάνει σωστά.
  • Βεβαιωθείτε ότι κάθε πεδίο της φόρμας αντιστοιχεί σε πεδίο της καρτέλας πελάτη.
  • Ορίστε ποιος ειδοποιείται για κάθε νέο αίτημα και μέσα σε πόσο χρόνο απαντά.
  • Ελέγξτε ότι η συγκατάθεση και ο σύνδεσμος πολιτικής απορρήτου φαίνονται στη φόρμα.
  • Δείτε ότι η πηγή και η καμπάνια αποθηκεύονται σε κάθε νέα επαφή.

Πώς συνδέεται το CRM με ERP, τιμολόγηση και e-shop;

Το CRM ανταλλάσσει δεδομένα με το ERP, το πρόγραμμα που κρατά τιμολόγια, αποθήκη και λογιστική, και με το e-shop. Παραγγελίες, τιμολόγια και υπόλοιπα εμφανίζονται στην ίδια καρτέλα πελάτη, χωρίς να γράφετε τα ίδια στοιχεία δεύτερη φορά.

Η πιο χρήσιμη σύνδεση είναι με το πρόγραμμα τιμολόγησης ή το ERP. Όταν κλείνει μια πώληση, τα στοιχεία της προσφοράς περνούν στο ERP και εκδίδεται το τιμολόγιο. Ο πωλητής βλέπει στην καρτέλα ποια τιμολόγια έχουν εξοφληθεί και ποια καθυστερούν. Το myDATA, η ψηφιακή πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τα φορολογικά στοιχεία, ενημερώνεται μέσα από το ERP ή το πρόγραμμα τιμολόγησης. Το CRM δεν αντικαθιστά αυτά τα συστήματα. Τα συμπληρώνει με την εικόνα της σχέσης με τον πελάτη.

Αν το ηλεκτρονικό σας κατάστημα τρέχει σε WooCommerce, οι πελάτες και οι παραγγελίες του περνούν στο σύστημα με έτοιμη σύνδεση ή με πρόσθετο. Κάθε αγορά γράφεται στην καρτέλα: τι αγόρασε ο πελάτης, πότε και για ποιο ποσό. Από αυτά τα στοιχεία φαίνεται ποιοι αγοράζουν ξανά, ποιοι δεν έχουν αγοράσει εδώ και έναν χρόνο και ποιοι αξίζουν μια προσωπική επικοινωνία από την ομάδα πωλήσεων. Έτσι στέλνετε το σωστό μήνυμα στον σωστό πελάτη, όχι την ίδια προσφορά σε όλους.

Στόχος είναι μία καρτέλα ανά πελάτη. Το CRM, το ERP και το e-shop πρέπει να αναγνωρίζουν τον ίδιο άνθρωπο, για παράδειγμα με το ΑΦΜ ή το e-mail. Ορίστε από πριν ποιο σύστημα έχει τον τελευταίο λόγο για κάθε πεδίο. Τα φορολογικά στοιχεία και τα υπόλοιπα ανήκουν στο ERP, ενώ οι σημειώσεις, τα στάδια πώλησης και οι επαφές ανήκουν στο CRM. Χωρίς τέτοιο κανόνα, οι ίδιοι πελάτες εμφανίζονται διπλοί σε κάθε σύστημα. Ρωτήστε τον προμηθευτή του ERP τα εξής.

  • Υπάρχει έτοιμη σύνδεση με το σύστημα που επιλέξατε ή χρειάζεται ειδική ανάπτυξη;
  • Ποια δεδομένα περνούν: πελάτες, παραγγελίες, τιμολόγια, υπόλοιπα, προϊόντα;
  • Η ροή των δεδομένων γίνεται προς μία κατεύθυνση ή και προς τις δύο;
  • Κάθε πότε γίνεται ο συγχρονισμός και τι συμβαίνει όταν αποτύχει;
  • Πώς αντιμετωπίζονται οι διπλές καρτέλες με το ίδιο ΑΦΜ ή e-mail;

Πώς στήνετε ένα CRM βήμα βήμα;

Στήνετε ένα CRM με σταθερή σειρά: στόχοι, καθαρά δεδομένα, εισαγωγή, στάδια πώλησης, χρήστες και ρόλοι, λίγοι αυτοματισμοί, εκπαίδευση και έλεγχος μετά από ένα μήνα. Ξεκινάτε μικρά και προσθέτετε λειτουργίες όταν η ομάδα χρησιμοποιεί ήδη τα βασικά.

  1. Ορίστε στόχους που μετριούνται, όπως απάντηση σε κάθε αίτημα την ίδια μέρα.
  2. Καθαρίστε τα παλιά δεδομένα από διπλές καρτέλες, λάθος τηλέφωνα και ξεπερασμένες επαφές.
  3. Εισάγετε τις επαφές με αρχείο CSV και ελέγξτε πρώτα ένα μικρό δείγμα.
  4. Ορίστε τα στάδια πώλησης, από το νέο αίτημα μέχρι το κερδισμένο ή χαμένο.
  5. Δημιουργήστε χρήστες και ρόλους, ώστε ο καθένας να βλέπει μόνο όσα χρειάζεται.
  6. Στήστε δύο ή τρεις αυτοματισμούς, όπως υπενθύμιση μετά την αποστολή προσφοράς.
  7. Εκπαιδεύστε την ομάδα με πραγματικές περιπτώσεις και ελέγξτε τα αποτελέσματα μετά από ένα μήνα.

Ο στόχος έρχεται πρώτος, γιατί από αυτόν βγαίνουν τα πεδία και τα στάδια. Πριν την εισαγωγή, ενώστε τις διπλές καρτέλες, γράψτε τα τηλέφωνα στην ίδια μορφή και διαγράψτε όσες επαφές δεν έχετε λόγο να κρατάτε. Το CRM δεν διορθώνει από μόνο του τα λάθη των δεδομένων, γι’ αυτό ο καθαρισμός γίνεται πριν. Το αρχείο CSV είναι ένας απλός πίνακας που ανοίγει και στο Excel. Εισάγετε πρώτα δέκα γραμμές και ελέγξτε ότι κάθε στήλη μπήκε στο σωστό πεδίο.

Τα στάδια πώλησης είναι η διαδρομή μιας ευκαιρίας: νέο αίτημα, επικοινωνία, προσφορά, διαπραγμάτευση και τελικό αποτέλεσμα. Κρατήστε τα λίγα και ονομάστε τα με τα λόγια της ομάδας σας. Αν δύο στάδια δεν διαφέρουν στην πράξη, ενώστε τα σε ένα. Σε κάθε στάδιο ορίστε τι πρέπει να έχει γίνει πριν περάσει η ευκαιρία παρακάτω. Στους ρόλους, ο πωλητής βλέπει τις δικές του ευκαιρίες, ο υπεύθυνος όλες, και μόνο ένας διαχειριστής αλλάζει ρυθμίσεις και εξάγει δεδομένα από το CRM.

Οι αυτοματισμοί είναι κανόνες που κάνουν μόνοι τους μικρές δουλειές: αναθέτουν νέο αίτημα σε πωλητή, φτιάχνουν υπενθύμιση τρεις μέρες μετά την προσφορά, στέλνουν μήνυμα καλωσορίσματος. Τρεις καλοί κανόνες αρκούν στην αρχή. Στην εκπαίδευση δουλέψτε με πραγματικές ευκαιρίες και δώστε έναν κανόνα: ό,τι δεν έχει καταχωριστεί στο CRM, δεν υπάρχει. Μετά από ένα μήνα δείτε ποια πεδία δεν συμπληρώνονται, σε ποιο στάδιο κολλούν οι ευκαιρίες, και διορθώστε. Ζητήστε από τον καθένα να πει τι τον δυσκόλεψε και απλοποιήστε τις οθόνες.

Πώς πείθετε την ομάδα να χρησιμοποιεί το CRM;

Κάντε το CRM πιο γρήγορο από το τετράδιο ή το Excel που αντικαθιστά. Ζητήστε λίγα υποχρεωτικά πεδία, επιτρέψτε την καταχώριση από το κινητό και δείξτε σε κάθε άνθρωπο τι κερδίζει. Οι υπεύθυνοι της εταιρείας πρέπει να το χρησιμοποιούν πρώτοι.

Η ομάδα εγκαταλείπει ένα CRM όταν το νιώθει ως επιπλέον δουλειά. Γι’ αυτό ξεκινήστε με τα ελάχιστα. Πέντε υποχρεωτικά πεδία αρκούν: όνομα, τηλέφωνο, πηγή του πελάτη, στάδιο της πώλησης και ημερομηνία της επόμενης ενέργειας. Όσα άλλα πεδία υπάρχουν, αφήστε τα προαιρετικά. Ένα πεδίο που κανείς δεν διαβάζει δεν αξίζει να υπάρχει. Κάθε επιπλέον υποχρεωτικό πεδίο αυξάνει τον χρόνο καταχώρισης και τον πειρασμό να γράφονται τυχαίες τιμές.

Οι πωλητές και οι τεχνικοί βρίσκονται συχνά εκτός γραφείου. Επιλέξτε λοιπόν CRM με εφαρμογή για κινητό, όπου η σημείωση μετά από μια επίσκεψη ή μια κλήση παίρνει μισό λεπτό. Ο τεχνικός που τελειώνει μια εργασία σημειώνει το αποτέλεσμα μπροστά στον πελάτη, και το γραφείο το βλέπει αμέσως. Συνδέστε επίσης το e-mail και το ημερολόγιο. Έτσι τα μηνύματα και τα ραντεβού περνούν μόνα τους στην καρτέλα του πελάτη, χωρίς αντιγραφή από κανέναν.

Κάθε ρόλος χρειάζεται δικό του όφελος. Ο πωλητής βλέπει ιστορικό και υπενθυμίσεις. Ο λογιστής βλέπει τι έχει τιμολογηθεί. Ο ιδιοκτήτης βλέπει τις πωλήσεις χωρίς να ρωτά κανέναν. Κάντε μία ώρα εκπαίδευση με πραγματικούς πελάτες της εταιρείας και όχι με δοκιμαστικά στοιχεία. Ζητήστε από τους υπεύθυνους να ανοίγουν το CRM στις συναντήσεις, γιατί η ομάδα ακολουθεί αυτό που βλέπει να κάνουν. Αφιερώστε και δεκαπέντε λεπτά κάθε εβδομάδα τον πρώτο μήνα για ερωτήσεις της ομάδας.

  • Ορίστε το πολύ πέντε υποχρεωτικά πεδία και δοκιμάστε τα σε μια πραγματική κλήση.
  • Εγκαταστήστε την εφαρμογή κινητού σε κάθε τηλέφωνο της ομάδας την πρώτη ημέρα.
  • Κλείστε το παλιό Excel για επεξεργασία, ώστε να υπάρχει μία μόνο πηγή αλήθειας.
  • Δείξτε σε κάθε ρόλο μία αναφορά που του γλιτώνει συγκεκριμένη χειροκίνητη δουλειά.
  • Κάντε τη μηνιαία συνάντηση πωλήσεων μόνο με στοιχεία που φαίνονται μέσα στο σύστημα.
  • Ορίστε έναν υπεύθυνο που απαντά στις απορίες της ομάδας για το σύστημα.
  • Αφαιρέστε ή εξηγήστε κάθε πεδίο που η ομάδα παραλείπει συστηματικά.
CRM: οργάνωση πελατών, marketing και εξυπηρέτησης

Πώς προστατεύετε τα δεδομένα πελατών στο CRM;

Κρατάτε στο CRM μόνο τα δεδομένα που χρειάζεστε και έχετε νόμιμο λόγο να κρατάτε. Ζητάτε συγκατάθεση για μάρκετινγκ, δίνετε δικαιώματα πρόσβασης ανά ρόλο και υπογράφετε σύμβαση επεξεργασίας με τον πάροχο. Ο κανονισμός GDPR ισχύει για κάθε επιχείρηση στην Ελλάδα.

Ο GDPR είναι ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ζητά πρώτα έναν νόμιμο λόγο για κάθε δεδομένο. Μην ζητάτε δεδομένα που δεν χρειάζεστε, όπως ημερομηνία γέννησης σε μια απλή προσφορά. Για μια πώληση που βρίσκεται σε εξέλιξη, ο λόγος είναι η εκτέλεση της σύμβασης. Για διαφημιστικά μηνύματα χρειάζεστε συγκατάθεση που δόθηκε ελεύθερα, με σαφή ενέργεια του πελάτη. Αποθηκεύστε στο CRM την ημερομηνία και την πηγή της συγκατάθεσης, γιατί πρέπει να μπορείτε να την αποδείξετε.

Ο πελάτης έχει δικαίωμα να ζητήσει αντίγραφο των δεδομένων του και τη διαγραφή τους. Πρέπει να απαντήσετε το πολύ σε έναν μήνα. Στα διαφημιστικά e-mail πρέπει κάθε μήνυμα να έχει σύνδεσμο διαγραφής από τη λίστα. Γι’ αυτό το CRM σας πρέπει να βρίσκει γρήγορα όλα όσα κρατάτε για ένα πρόσωπο. Ορίστε και χρόνο διατήρησης. Οι υποψήφιοι που δεν ενδιαφέρθηκαν διαγράφονται μετά από διάστημα που γράφετε στην πολιτική σας. Τα φορολογικά στοιχεία ακολουθούν τους δικούς τους νόμιμους χρόνους.

Ο πάροχος ενός cloud CRM, δηλαδή ενός συστήματος που τρέχει στους διακομιστές του και ανοίγει από τον browser, επεξεργάζεται δεδομένα για λογαριασμό σας. Γι’ αυτό χρειάζεστε μαζί του σύμβαση επεξεργασίας δεδομένων. Ρωτήστε σε ποιες χώρες αποθηκεύονται τα δεδομένα. Αν φεύγουν εκτός Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, η μεταφορά χρειάζεται νόμιμη βάση. Ζητήστε από τον πάροχο και αντίγραφα ασφαλείας, ώστε μια βλάβη να μη σβήσει το πελατολόγιό σας. Τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις εξηγεί η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

  • Δώστε σε κάθε χρήστη μόνο τα δικαιώματα που χρειάζεται για τη δουλειά του.
  • Ενεργοποιήστε επαλήθευση σε δύο βήματα για όλους τους λογαριασμούς του συστήματος.
  • Κλείστε τον λογαριασμό κάθε υπαλλήλου που φεύγει, την ίδια ημέρα.
  • Περιορίστε τις εξαγωγές λιστών πελατών σε Excel μόνο σε όσους τις χρειάζονται.
  • Γράψτε σε ένα έγγραφο πού αποθηκεύονται τα δεδομένα και πόσο διατηρούνται.
  • Ελέγχετε κάθε έξι μήνες ποιος έχει πρόσβαση και σε ποια δεδομένα.
  • Αν μια διαρροή δεδομένων δημιουργεί κίνδυνο για τα πρόσωπα, ειδοποιήστε την Αρχή εντός 72 ωρών.

Πώς βοηθά η τεχνητή νοημοσύνη στα σημερινά CRM;

Στα σημερινά CRM η τεχνητή νοημοσύνη γράφει περιλήψεις κλήσεων και e-mail, προτείνει απαντήσεις, βαθμολογεί υποψήφιους πελάτες και δίνει προβλέψεις πωλήσεων. Δουλεύει σωστά μόνο με καθαρά δεδομένα και με έναν άνθρωπο που ελέγχει το αποτέλεσμα πριν το χρησιμοποιήσει.

Οι μεγάλες πλατφόρμες CRM προσθέτουν βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης. Ο βοηθός διαβάζει ένα e-mail ή τη σημείωση μιας κλήσης και γράφει λίγες γραμμές με το αίτημα και την επόμενη ενέργεια. Η περίληψη αποθηκεύεται στην καρτέλα του πελάτη, οπότε δεν χρειάζεται κανείς να γράφει πρακτικά μετά από κάθε επαφή. Έτσι ο πωλητής που παίρνει μια υπόθεση από συνάδελφο καταλαβαίνει σε λίγα δευτερόλεπτα τι έχει γίνει. Ο βοηθός γράφει επίσης πρόχειρες απαντήσεις σε πελάτες, με βάση το ιστορικό της καρτέλας.

Η βαθμολόγηση υποψήφιων πελατών, στα αγγλικά lead scoring, δίνει πόντους σε κάθε επαφή. Η βαθμολογία δείχνει σε ποιον να τηλεφωνήσετε πρώτα, όταν οι επαφές είναι πολλές. Οι πόντοι βγαίνουν από το μέγεθος της εταιρείας, τις σελίδες που είδε ο επισκέπτης και τα e-mail που άνοιξε. Οι προβλέψεις πωλήσεων υπολογίζουν τι θα κλείσει τον επόμενο μήνα, με βάση τα στάδια των υποθέσεων και τα παλιά αποτελέσματα. Έτσι ο ιδιοκτήτης βλέπει νωρίς αν ο στόχος του μήνα κινδυνεύει.

Η τεχνητή νοημοσύνη δουλεύει πάνω σε όσα υπάρχουν στο CRM. Αν ο ίδιος πελάτης υπάρχει τρεις φορές ή τα στάδια δεν ενημερώνονται, η περίληψη, η βαθμολογία και η πρόβλεψη βγαίνουν λάθος, και μάλιστα με σιγουριά. Γι’ αυτό ο καθαρισμός των δεδομένων προηγείται. Ο άνθρωπος μένει υπεύθυνος για κάθε μήνυμα που φεύγει και κάθε απόφαση που παίρνεται. Η προστασία δεδομένων ισχύει και εδώ: ό,τι στέλνετε σε εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης είναι επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.

  • Ελέγξτε κάθε περίληψη κλήσης με τη σημείωση του πωλητή για τις πρώτες εβδομάδες.
  • Καθαρίστε διπλές καρτέλες και άδεια πεδία πριν ενεργοποιήσετε βαθμολόγηση ή πρόβλεψη.
  • Συγκρίνετε μηνιαία τη βαθμολογία των υποψήφιων με τις πωλήσεις που τελικά έκλεισαν.
  • Μη στέλνετε αυτόματα απαντήσεις σε πελάτες χωρίς έγκριση ανθρώπου.
  • Ρωτήστε τον πάροχο αν χρησιμοποιεί τα δεδομένα σας για εκπαίδευση μοντέλων.
  • Ενημερώστε τον πελάτη όταν μια κλήση καταγράφεται ή μεταγράφεται από σύστημα.
  • Αφήστε τον πωλητή να διορθώνει εύκολα κάθε λάθος της περίληψης ή της βαθμολογίας.

Ποιους δείκτες παρακολουθείτε σε ένα CRM;

Σε ένα CRM παρακολουθείτε έξι βασικούς δείκτες, που δείχνουν πού χάνετε πωλήσεις: τη μετατροπή σε κάθε στάδιο της πορείας πώλησης, τη διάρκεια του κύκλου πώλησης, το ποσοστό κερδισμένων προσφορών, την αξία ζωής του πελάτη, την απώλεια πελατών και τον χρόνο απόκρισης σε νέα αιτήματα.

Η πορεία πώλησης (στα αγγλικά pipeline) είναι η σειρά των βημάτων που περνά ένας υποψήφιος πελάτης: πρώτη επαφή, προσφορά, διαπραγμάτευση, κλείσιμο. Το CRM μετρά πόσοι περνούν από κάθε βήμα στο επόμενο. Κάθε στάδιο έχει δικό του ποσοστό, και αυτό δείχνει περισσότερα από ένα γενικό ποσοστό πωλήσεων. Αν πολλοί σταματούν αμέσως μετά την προσφορά, το πρόβλημα βρίσκεται στην προσφορά και όχι στη διαφήμιση. Έτσι διορθώνετε το σωστό σημείο και δεν αλλάζετε τα πάντα στην τύχη.

  • Μετατροπή ανά στάδιο: το ποσοστό των επαφών που προχωρούν από κάθε βήμα στο επόμενο.
  • Διάρκεια κύκλου πώλησης: οι ημέρες από την πρώτη επαφή μέχρι το κλείσιμο της συμφωνίας.
  • Ποσοστό κερδισμένων προσφορών: πόσες από τις προσφορές που στέλνετε γίνονται πωλήσεις.
  • Αξία ζωής πελάτη: τα συνολικά έσοδα που φέρνει ένας πελάτης όσο μένει μαζί σας.
  • Απώλεια πελατών (churn): πόσοι πελάτες σταματούν να αγοράζουν μέσα σε μια περίοδο.
  • Χρόνος απόκρισης: ο χρόνος από την άφιξη ενός αιτήματος μέχρι την πρώτη απάντηση.

Την πλευρά του ιστότοπου τη μετράτε με το Google Analytics 4, γνωστό ως GA4. Δείχνει από πού ήρθαν οι επισκέπτες και ποια φόρμα συμπλήρωσαν. Το CRM δείχνει τι έγινε μετά: αν η επαφή έγινε πώληση. Όταν συνδέετε τα δύο, βλέπετε ποιο κανάλι φέρνει πελάτες που αγοράζουν και όχι απλώς επαφές που ζητούν πληροφορίες. Μια καμπάνια με λιγότερες φόρμες μπορεί να αποδειχθεί καλύτερη, αν οι φόρμες της καταλήγουν σε πωλήσεις.

Μην παρακολουθείτε όλους τους δείκτες από την πρώτη μέρα. Ξεκινήστε με τρεις: τη μετατροπή ανά στάδιο, τον χρόνο απόκρισης και το ποσοστό κερδισμένων προσφορών. Η αξία ζωής και η απώλεια πελατών χρειάζονται ιστορικό αγορών, άρα έχουν νόημα αφού το CRM γεμίσει με δεδομένα μηνών. Ορίστε έναν υπεύθυνο που ελέγχει τους δείκτες κάθε εβδομάδα. Σε κάθε συνάντηση της ομάδας συγκρίνετε τους αριθμούς με την προηγούμενη περίοδο και σημειώνετε τι άλλαξε.

Πώς δουλεύει το CRM μαζί με Google Ads και Meta;

Το CRM, όταν το συνδέσετε, στέλνει στη Google και στη Meta ό,τι συμβαίνει μετά το αίτημα: ποιος έγινε πελάτης και ποιος όχι. Έτσι οι διαφημίσεις βελτιστοποιούνται για πραγματικές πωλήσεις και όχι για απλές φόρμες, ενώ οι υπάρχοντες πελάτες δεν βλέπουν διαφημίσεις προσέλκυσης νέων πελατών.

Όταν κάποιος πατά μια διαφήμιση της Google, ο ιστότοπος μπορεί να αποθηκεύσει το αναγνωριστικό του κλικ (GCLID) μαζί με τη φόρμα. Το CRM κρατά αυτό το στοιχείο στην καρτέλα της επαφής. Όταν η συμφωνία κλείσει, εισάγετε την πώληση στο Google Ads με την εισαγωγή μετατροπών εκτός σύνδεσης (offline conversion import). Η Google μαθαίνει ποιες διαφημίσεις και ποιες αναζητήσεις έφεραν πραγματικά έσοδα, και όχι μόνο φόρμες που δεν έγιναν ποτέ πώληση.

Οι βελτιωμένες μετατροπές για δυνητικούς πελάτες (enhanced conversions for leads) δουλεύουν με το e-mail ή το τηλέφωνο της φόρμας, κρυπτογραφημένο με hash. Το hash είναι μονόδρομος κωδικός που δεν διαβάζεται πίσω. Όταν η επαφή γίνει πελάτης, ανεβάζετε την πώληση με το ίδιο στοιχείο και η Google την αντιστοιχίζει με τη διαφήμιση. Βοηθά όταν το GCLID δεν έχει αποθηκευτεί. Και οι δύο μέθοδοι ανεβάζουν την πραγματική αξία της πώλησης, όχι μόνο το γεγονός ότι έγινε.

  1. Αποθηκεύστε το αναγνωριστικό κλικ και την πηγή επισκεψιμότητας μέσα στην καρτέλα κάθε νέας επαφής.
  2. Ορίστε στο CRM ποιο στάδιο μετρά ως «ευκαιρία» και ποιο ως «πώληση».
  3. Ανεβάστε τις κλεισμένες πωλήσεις στο Google Ads, με την αξία τους, σε τακτά διαστήματα.
  4. Δημιουργήστε λίστα υπαρχόντων πελατών, μόνο με επαφές που έχουν δώσει συγκατάθεση.
  5. Εξαιρέστε αυτή τη λίστα από τις καμπάνιες προσέλκυσης σε Google Ads και Meta.
  6. Ελέγχετε κάθε μήνα ότι οι πωλήσεις του CRM ταιριάζουν με όσες δείχνει η Google.
  7. Ενημερώνετε τη λίστα πελατών τακτικά και αφαιρείτε όσους ζήτησαν να μη λαμβάνουν επικοινωνία.

Οι λίστες πελατών φτιάχνουν κοινά στη Google (Customer Match) και στη Meta (προσαρμοσμένα κοινά). Χρησιμοποιείτε μόνο επαφές που συναίνεσαν σε διαφημιστική χρήση. Με την εξαίρεση των πελατών δεν πληρώνετε για να τους ξαναβρείτε, και τους δείχνετε προσφορές επαναληπτικής αγοράς. Στη Meta, οι πωλήσεις φτάνουν μέσω του Conversions API, ενός καναλιού που στέλνει γεγονότα απευθείας από το CRM ή τον διακομιστή σας. Η alphatek, πιστοποιημένη από τη Google στη διαφήμιση, συνδέει αυτά τα δεδομένα με καμπάνιες performance marketing.

Πότε μια μικρή επιχείρηση χρειάζεται CRM;

Μια μικρή επιχείρηση χρειάζεται CRM όταν η δουλειά μεγαλώνει πέρα από τη μνήμη ενός ανθρώπου: όταν τα στοιχεία των πελατών μένουν σκόρπια σε αρχεία, όταν χάνονται κλήσεις και e-mail, όταν πουλά πάνω από ένα άτομο ή όταν δεν παρακολουθεί τους πελάτες που αγοράζουν ξανά.

Ένα φύλλο Excel αρκεί όσο οι πελάτες είναι λίγοι και τους χειρίζεται ένας άνθρωπος. Το πρόβλημα ξεκινά όταν το αρχείο υπάρχει σε πολλά αντίγραφα και κάθε αντίγραφο λέει κάτι διαφορετικό. Τότε μια προσφορά ξεχνιέται, ένας πελάτης παίρνει δύο φορές το ίδιο e-mail και κανείς δεν ξέρει ποιο στοιχείο είναι το σωστό. Το αρχείο δεν σας προειδοποιεί όταν ένας πελάτης περιμένει απάντηση πολλές ημέρες.

  • Τα στοιχεία πελατών και προσφορών είναι σκορπισμένα σε φύλλα Excel και σημειώσεις.
  • Αναπάντητες κλήσεις και e-mail περνούν απαρατήρητα, επειδή κανείς δεν ξέρει ποιος τα χειρίζεται.
  • Πουλούν δύο ή περισσότερα άτομα, και δεν είναι σαφές ποιος μίλησε με ποιον πελάτη.
  • Δεν θυμάστε πότε αγόρασε τελευταία φορά ένας πελάτης και τι ακριβώς αγόρασε.
  • Δεν ξέρετε ποια διαφήμιση ή ποιο κανάλι έφερε τις πωλήσεις του μήνα.
  • Όταν ένας υπάλληλος φεύγει, το ιστορικό των πελατών του φεύγει μαζί του.
  • Ρωτάτε τον ίδιο πελάτη ξανά και ξανά πράγματα που ήδη σας είχε πει.

Όταν πουλούν δύο άτομα, χρειάζεστε μία κοινή εικόνα για κάθε πελάτη: ιστορικό επαφών, εκκρεμότητες, επόμενο βήμα. Το CRM την κρατά σε ένα σημείο, και έτσι ένας συνάδελφος συνεχίζει από εκεί που σταμάτησε ο άλλος. Το ίδιο ισχύει για τους πελάτες που επιστρέφουν: η καρτέλα θυμίζει τι αγόρασαν και πότε έρχεται η ώρα για νέα επικοινωνία. Η επαναληπτική πώληση είναι πιο εύκολη από τη νέα, γιατί ο πελάτης σας ξέρει ήδη.

Κάντε τρεις ερωτήσεις. Ποιος θα καλέσει αυτόν τον πελάτη την επόμενη εβδομάδα; Ποια προσφορά περιμένει απάντηση; Από πού ήρθε ο πελάτης; Ρωτήστε κάθε άτομο που πουλά χωριστά. Αν οι απαντήσεις διαφέρουν, δεν έχετε κοινή εικόνα των πελατών. Αν για να απαντήσετε ψάχνετε σε αρχεία, κινητά και εισερχόμενα, ένα CRM θα σας γλιτώσει χρόνο. Αν οι απαντήσεις βρίσκονται σε δευτερόλεπτα, δεν χρειάζεστε ακόμη CRM.

Ποια λάθη κάνουν οι επιχειρήσεις με το CRM;

Τα πιο συχνά λάθη με το CRM είναι επτά: αγορά πριν χαρτογραφηθεί η διαδικασία, υπερβολικά πεδία, βρόμικα δεδομένα, καμία ευθύνη, καμία εκπαίδευση, έλλειψη συνδέσεων και αναφορές που κανείς δεν διαβάζει. Όλα προέρχονται από την οργάνωση, όχι από το λογισμικό, και διορθώνονται με απλά βήματα.

Η πιο συνηθισμένη αρχή είναι μια επίδειξη λογισμικού που εντυπωσιάζει. Η επιχείρηση αγοράζει και μετά προσαρμόζει τη δουλειά της στα μενού της εφαρμογής. Η σωστή σειρά είναι η αντίστροφη. Πρώτα γράφετε σε μία σελίδα τα βήματα από το πρώτο τηλεφώνημα ή μήνυμα μέχρι το κλείσιμο της πώλησης. Μετά ψάχνετε ένα CRM που ακολουθεί αυτά τα βήματα. Αν δεν τα γράψετε εσείς, καμία πλατφόρμα δεν θα τα φτιάξει για εσάς. Έτσι αποφεύγετε και τα υπόλοιπα λάθη της λίστας.

  • Αγορά λογισμικού πριν χαρτογραφηθούν τα στάδια της πώλησης από την πρώτη επαφή ως το κλείσιμο.
  • Υπερβολικά πολλά πεδία, που κάνουν το προσωπικό να τα παραλείπει ή να τα γεμίζει στην τύχη.
  • Εισαγωγή βρόμικων δεδομένων: διπλές εγγραφές, παλιά τηλέφωνα και λίστες από Excel που δεν καθαρίστηκαν ποτέ.
  • Κανένας υπεύθυνος για το σύστημα, τα πεδία, τα δικαιώματα πρόσβασης και την ποιότητα των εγγραφών.
  • Καμία εκπαίδευση της ομάδας, οπότε ο καθένας κρατά ξανά τα δικά του σημειωματάρια και αρχεία.
  • Καμία σύνδεση με e-mail, ημερολόγιο, φόρμες του ιστότοπου και το λογιστικό πρόγραμμα της επιχείρησης.
  • Αναφορές που κανείς δεν διαβάζει και που δεν καταλήγουν σε καμία συγκεκριμένη απόφαση ή ενέργεια.

Ο υπεύθυνος του CRM δεν χρειάζεται να είναι τεχνικός. Χρειάζεται να αποφασίζει ποια πεδία υπάρχουν, ποιος βλέπει τι και πότε καθαρίζονται οι εγγραφές. Χωρίς αυτόν τον ρόλο, κάθε πωλητής προσθέτει δικά του πεδία και το σύστημα γεμίζει θόρυβο. Ο καθαρισμός πριν από την εισαγωγή είναι εξίσου σημαντικός. Ένα διπλό όνομα σημαίνει δύο πωλητές που τηλεφωνούν στον ίδιο πελάτη, και ο πελάτης το προσέχει αμέσως. Η εκπαίδευση βοηθά εδώ: δείξτε σε κάθε ρόλο τις τρεις ενέργειες που κάνει καθημερινά.

Οι συνδέσεις και οι αναφορές κρίνουν αν το σύστημα θα ζήσει. Όταν το CRM δεν παίρνει αυτόματα τα μηνύματα από τη φόρμα του ιστότοπου και από το e-mail, οι άνθρωποι αντιγράφουν στοιχεία με το χέρι και κάποια στιγμή σταματούν. Μια αναφορά αξίζει μόνο αν απαντά σε μία ερώτηση, όπως πόσες προσφορές περιμένουν απάντηση πάνω από μία εβδομάδα. Ορίστε τρεις τέτοιες αναφορές, ελέγχετε τις σε κάθε εβδομαδιαία συνάντηση και διαγράψτε όσες δεν χρησιμοποιεί κανείς.

Συχνές ερωτήσεις για το CRM

Έξι πρακτικές απαντήσεις για όσα ρωτούν οι επιχειρήσεις πριν επιλέξουν ένα CRM: ποιες πλατφόρμες υπάρχουν, πού φυλάσσονται τα δεδομένα, τι προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη, τι απαιτεί ο GDPR, πώς συνδέεται με τις διαφημίσεις σας και πώς ξεκινά ένα έργο στην πράξη.

Χρησιμοποιήστε τις απαντήσεις ως έλεγχο σε κάθε συζήτηση με πάροχο. Ζητήστε να δείτε τη διαδικασία πωλήσεών σας στημένη στην πλατφόρμα, να μάθετε πού φυλάσσονται και πώς εξάγονται τα δεδομένα, να δοκιμάσετε τις λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης με δικές σας εγγραφές και να δείτε πού καταγράφεται η συναίνεση. Αν κάτι από αυτά δεν φαίνεται στην οθόνη, μην το θεωρείτε δεδομένο. Ρωτήστε και ποιος απαντά όταν κάτι χαλάσει και με ποιον τρόπο.

Ποια CRM χρησιμοποιούν συνήθως οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα;

Γνωστές πλατφόρμες είναι οι Salesforce, HubSpot, Microsoft Dynamics 365, Zoho CRM και Pipedrive. Στην Ελλάδα προσφέρουν λύσεις και εταιρείες λογισμικού, όπως η SoftOne και η Epsilon Net, που φτιάχνουν επίσης προγράμματα διαχείρισης και λογιστικής. Η επιλογή δεν κρίνεται από το όνομα. Κρίνεται από το αν το σύστημα χωρά τη δική σας διαδικασία πωλήσεων και αν το χρησιμοποιεί πραγματικά η ομάδα σας κάθε μέρα. Μια μικρή ομάδα σπάνια χρειάζεται τις πιο σύνθετες λειτουργίες.

Είναι το CRM λογισμικό στο cloud ή εγκαθίσταται στους υπολογιστές της επιχείρησης;

Τα περισσότερα CRM σήμερα είναι λογισμικό στο cloud. Λειτουργούν μέσα από τον browser ή την εφαρμογή κινητού, και τα δεδομένα φυλάσσονται στους διακομιστές του παρόχου. Δεν εγκαθιστάτε τίποτα και οι νέες εκδόσεις έρχονται αυτόματα. Έτσι βλέπετε την ίδια εγγραφή από το γραφείο και το κινητό. Το ουσιαστικό ζήτημα είναι ποιος ελέγχει τα δεδομένα σας. Πριν υπογράψετε, ρωτήστε σε ποια χώρα φυλάσσονται, πώς παίρνετε πλήρες αντίγραφο και τι γίνεται με τις εγγραφές αν αλλάξετε σύστημα.

Τι κάνουν οι βοηθοί τεχνητής νοημοσύνης μέσα σε ένα CRM;

Τα μεγάλα συστήματα προσθέτουν βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης που γράφουν περιλήψεις συζητήσεων, συντάσσουν προσχέδια e-mail, βαθμολογούν τους υποψήφιους πελάτες ανάλογα με το πόσο κοντά είναι στην αγορά (lead scoring) και προβλέπουν τις πωλήσεις του μήνα. Δουλεύουν πάνω στις δικές σας εγγραφές. Αν τα δεδομένα είναι ελλιπή, οι περιλήψεις και οι προβλέψεις θα βγουν λάθος. Ένας άνθρωπος πρέπει να διαβάζει κάθε κείμενο πριν σταλεί. Ξεκινήστε με μία λειτουργία, όπως οι περιλήψεις, και ελέγξτε αν εξοικονομεί χρόνο.

Τι ισχύει για τα δεδομένα των πελατών στο CRM με βάση τον GDPR;

Ο ευρωπαϊκός κανονισμός GDPR ισχύει για κάθε προσωπικό στοιχείο πελάτη. Χρειάζεστε νόμιμη βάση για την επεξεργασία, συναίνεση για τα διαφημιστικά μηνύματα, δυνατότητα πρόσβασης και διαγραφής για τον πελάτη, όρια στον χρόνο διατήρησης και σύμβαση επεξεργασίας με τον πάροχο του λογισμικού. Αρμόδια για το θέμα στη χώρα μας είναι η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Ορίστε από την αρχή ποιος διαγράφει τι και πότε. Για συγκεκριμένα νομικά ερωτήματα, ζητήστε γραπτή γνώμη από δικηγόρο.

Πώς συνδέεται το CRM με τις διαφημίσεις σε Google Ads και Meta;

Το Google Ads δέχεται εισαγωγή μετατροπών εκτός σύνδεσης και βελτιωμένες μετατροπές για υποψήφιους πελάτες (enhanced conversions for leads). Μετατροπή είναι μια ενέργεια που μετράει, όπως ένα αίτημα ή μια πώληση. Χωρίς CRM, η διαφήμιση βλέπει μόνο το αίτημα και όχι την πώληση. Έτσι μετράτε το κόστος ανά πώληση, όχι μόνο ανά κλικ. Οι λίστες πελατών φορτώνονται ως Customer Match στο Google και ως προσαρμοσμένα κοινά στο Meta, μόνο για επαφές που έχουν δώσει συναίνεση.

Πώς ξεκινά ένα έργο CRM με την alphatek και τι χρειάζεται από εσάς;

Η alphatek ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2007 από ανθρώπους του IT και του marketing, έχει πιστοποίηση της Google στη διαφήμιση και δουλεύει με επιχειρήσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Για να ξεκινήσετε, γράψτε τα στάδια της πώλησής σας και από πού έρχονται οι πελάτες σας και ζητήστε προσφορά για το έργο σας. Δεν χρειάζεται να έχετε ήδη διαλέξει πλατφόρμα. Όσο πιο καθαρή η περιγραφή, τόσο πιο συγκεκριμένη η συζήτηση.

Σχολιάστε