Logo design: πώς φτιάχνεται ένα λογότυπο που μένει

Όταν ψάχνετε «logo design» στο Google, τα πρώτα αποτελέσματα είναι δωρεάν εργαλεία που φτιάχνουν λογότυπο σε λίγα λεπτά. Αρκεί όμως αυτό για την επιχείρησή σας; Η alphatek, ένα SEO agency Greece που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2007, ξέρει ότι το λογότυπο είναι το πρώτο στοιχείο που βλέπει ο επισκέπτης σε ένα site. Εδώ εξηγούμε τι ξεχωρίζει ένα σοβαρό logo design από ένα πρόχειρο σχέδιο.

Το λογότυπο είναι το σήμα που αναγνωρίζει ο πελάτης σας πριν διαβάσει οτιδήποτε άλλο. Εμφανίζεται στην κεφαλίδα του site, στο Google Business Profile, στα τιμολόγια και στη συσκευασία. Αν είναι θολό ή μοιάζει με χιλιάδες άλλα, η επιχείρηση φαίνεται λιγότερο αξιόπιστη. Παρακάτω θα δείτε ποια χαρακτηριστικά έχει ένα επαγγελματικό logo design, ποια είδη λογοτύπων υπάρχουν και πότε ένα δωρεάν εργαλείο κάνει τη δουλειά.

Τι κάνει ένα logo design επαγγελματικό;

Ένα επαγγελματικό logo design είναι απλό, εύκολο να το θυμάται κανείς και καθαρό σε κάθε μέγεθος. Ταιριάζει στον κλάδο και στο κοινό της επιχείρησης. Δουλεύει σε ένα μόνο χρώμα και δεν μοιάζει παλιό μετά από λίγα χρόνια.

Η απλότητα είναι το πρώτο κριτήριο. Ο άνθρωπος θυμάται ένα καθαρό σχήμα και ξεχνά γρήγορα ένα φορτωμένο σχέδιο. Γι’ αυτό τα πιο γνωστά λογότυπα στον κόσμο χωρούν σε ένα σκίτσο από μνήμης. Δοκιμάστε να δείξετε το σχέδιο σε κάποιον για πέντε δευτερόλεπτα. Αν μετά μπορεί να το ζωγραφίσει, το logo design έχει την απλότητα που χρειάζεται.

Το δεύτερο κριτήριο είναι η κλιμάκωση, δηλαδή το σήμα να μεγαλώνει και να μικραίνει χωρίς να χαλάει. Πρέπει να διαβάζεται ως favicon, το μικρό εικονίδιο στην καρτέλα του browser, και να στέκεται σε μια πινακίδα πρόσοψης. Γι’ αυτό ένα σοβαρό logo design σχεδιάζεται σε διανυσματική μορφή. Διανυσματικό σημαίνει ότι το σχέδιο αποτελείται από μαθηματικές γραμμές, όχι από pixels, και δεν θολώνει ποτέ.

Το τρίτο κριτήριο είναι η διάρκεια. Ένα σήμα της μόδας θα χρειαστεί σύντομα αλλαγή, και κάθε αλλαγή σβήνει αναγνωρισιμότητα που χτίσατε. Το τέταρτο είναι η καταλληλότητα: ένα παιχνιδιάρικο σχήμα δεν ταιριάζει σε δικηγορικό γραφείο. Τέλος, το logo design πρέπει να δουλεύει σε ένα χρώμα, γιατί θα μπει σε σφραγίδες, κεντήματα και χαράξεις. Πριν εγκρίνετε ένα σχέδιο, ελέγξτε τα εξής:

Διαβάζεται καθαρά σε μέγεθος 16 pixels, όπως στο εικονίδιο της καρτέλας.
Αναγνωρίζεται ακόμη και όταν τυπωθεί μόνο σε μαύρο πάνω σε λευκό.
Δεν μοιάζει με λογότυπο ανταγωνιστή στον ίδιο κλάδο ή στην ίδια αγορά.
Δεν στηρίζεται σε εφέ όπως σκιές, διαβαθμίσεις ή πολύ λεπτές γραμμές.

Ποια είδη λογοτύπων υπάρχουν;

Υπάρχουν έξι βασικά είδη λογοτύπων: το wordmark, το lettermark, το σύμβολο ή εικονίδιο, το αφηρημένο σήμα, η μασκότ και το emblem ή συνδυαστικό σήμα. Το σωστό είδος εξαρτάται από το όνομα, τον κλάδο και το πού θα εμφανίζεται.

Η επιλογή του είδους είναι η πρώτη μεγάλη απόφαση στο logo design. Δεν υπάρχει καλύτερο ή χειρότερο είδος, υπάρχει μόνο αυτό που ταιριάζει στη δική σας περίπτωση. Ένα μακρύ όνομα χρειάζεται άλλη λύση από ένα σύντομο. Μια επιχείρηση που πουλά παιχνίδια έχει άλλες ανάγκες από ένα λογιστικό γραφείο. Δείτε τι κάνει το καθένα και πότε ταιριάζει.

Wordmark

Το wordmark είναι το όνομα της επιχείρησης γραμμένο με ξεχωριστό τρόπο, χωρίς σύμβολο. Παραδείγματα είναι η Google, η Coca-Cola και η Visa. Ταιριάζει όταν το όνομα είναι σύντομο, εύκολο στην προφορά και μοναδικό. Είναι καλή επιλογή για νέες επιχειρήσεις, γιατί όποιος βλέπει το σήμα διαβάζει και θυμάται το όνομα. Δεν βολεύει σε ονόματα με πάνω από τρεις λέξεις.

Lettermark

Το lettermark χρησιμοποιεί μόνο τα αρχικά της επωνυμίας, όπως η IBM, η HP και το CNN. Ταιριάζει όταν το πλήρες όνομα είναι μακρύ ή δύσκολο στην προφορά. Χωράει εύκολα σε μικρούς χώρους, όπως το εικονίδιο μιας εφαρμογής. Όμως τα αρχικά δεν λένε τίποτα σε έναν νέο πελάτη. Γι’ αυτό στην αρχή καλό είναι να συνοδεύεται από το πλήρες όνομα.

Σύμβολο ή εικονίδιο

Το σύμβολο είναι μια εικόνα που παριστάνει κάτι αναγνωρίσιμο, όπως το μήλο της Apple ή το κοχύλι της Shell. Λειτουργεί χωρίς λέξεις και περνά εύκολα σύνορα και γλώσσες. Θέλει όμως χρόνο και προβολή για να συνδεθεί με το όνομα. Για μια νέα τοπική επιχείρηση, ένα σύμβολο μόνο του σπάνια αρκεί. Ταιριάζει καλύτερα όταν το brand είναι ήδη γνωστό.

Αφηρημένο σήμα

Το αφηρημένο σήμα, ή abstract, είναι ένα γεωμετρικό σχήμα που δεν παριστάνει κάποιο πραγματικό αντικείμενο. Το swoosh της Nike και οι δύο κύκλοι της Mastercard είναι τέτοια παραδείγματα. Το σχήμα είναι εντελώς δικό σας και μεταφέρει μια αίσθηση, όπως κίνηση ή σταθερότητα. Ταιριάζει σε εταιρείες τεχνολογίας και σε επιχειρήσεις με πολλές υπηρεσίες που δεν χωρούν σε μία εικόνα.

Μασκότ

Η μασκότ είναι ένας εικονογραφημένος χαρακτήρας που γίνεται το πρόσωπο της επιχείρησης, όπως ο συνταγματάρχης της KFC ή το ανθρωπάκι της Michelin. Δίνει ζεστασιά και κάνει το brand φιλικό. Ταιριάζει σε brands για οικογένειες και παιδιά, σε αθλητικούς συλλόγους και σε τρόφιμα. Επειδή έχει πολλές λεπτομέρειες, χρειάζεται και μια πιο απλή εκδοχή για τα μικρά μεγέθη.

Emblem και συνδυαστικό σήμα

Το emblem κλείνει το όνομα μέσα σε ένα σχήμα, όπως μια ασπίδα ή μια σφραγίδα, σαν το σήμα της Harley-Davidson και πολλών ποδοσφαιρικών ομάδων. Δίνει παραδοσιακό, επίσημο ύφος, αλλά χάνει καθαρότητα σε μικρό μέγεθος. Το συνδυαστικό σήμα βάζει δίπλα δίπλα ένα σύμβολο και το όνομα. Στο logo design για μικρές επιχειρήσεις είναι η πιο ευέλικτη λύση, γιατί τα δύο μέρη δουλεύουν και χωριστά.

Logo maker ή επαγγελματικό logo design;

Ένα logo maker δίνει γρήγορα ένα σήμα για δοκιμή ή για μια πολύ μικρή δραστηριότητα. Το επαγγελματικό logo design δίνει μοναδικό σχέδιο, σωστά αρχεία και καθαρά δικαιώματα. Αν σχεδιάζετε να μεγαλώσετε την επιχείρηση, η δεύτερη επιλογή είναι πιο ασφαλής.

Ένα logo maker είναι ένα online εργαλείο που φτιάχνει λογότυπο αυτόματα από έτοιμα πρότυπα. Γράφετε το όνομα, διαλέγετε κλάδο και σε λίγα λεπτά έχετε δεκάδες προτάσεις. Τα ίδια πρότυπα όμως είναι διαθέσιμα σε όλους τους χρήστες. Έτσι το σήμα σας μπορεί να μοιάζει πολύ με αυτό ενός ανταγωνιστή. Ένα επαγγελματικό logo design ξεκινά από την επιχείρησή σας και όχι από μια βιβλιοθήκη σχημάτων.

Υπάρχει και νομικό ζήτημα. Πολλά εργαλεία δεν σας δίνουν αποκλειστικά δικαιώματα στο εικονίδιο, γιατί ανήκει σε κοινή βιβλιοθήκη. Άρα δύσκολα θα το κατοχυρώσετε ως δικό σας σήμα. Διαβάστε πάντα τους όρους χρήσης πριν το βάλετε σε πινακίδα ή συσκευασία. Με ένα αυθεντικό logo design, το σχέδιο φτιάχνεται από το μηδέν και τα δικαιώματα περνούν σε εσάς γραπτά.

Μετά έρχονται τα αρχεία. Η δωρεάν έκδοση δίνει συχνά μια μικρή εικόνα χαμηλής ανάλυσης, ενώ τα διανυσματικά αρχεία κλειδώνονται πίσω από συνδρομή. Σημαντικότερη είναι η ταύτιση με το brand. Ένα εργαλείο δεν ξέρει ποιοι είναι οι πελάτες σας, τι σας κάνει διαφορετικούς και πού θα δουλέψει το σήμα. Ένα καλό logo design απαντά σε αυτά πριν σχεδιαστεί η πρώτη γραμμή. Κριτήρια για την απόφαση:

Logo maker για δοκιμαστικό προϊόν, μια εκδήλωση ή ένα προσωπικό project.
Επαγγελματικό logo design όταν θέλετε να κατοχυρώσετε το σήμα ως δικό σας.
Επαγγελματική λύση όταν το σήμα θα μπει σε πινακίδα, οχήματα ή συσκευασία.
Επαγγελματική λύση όταν ανταγωνίζεστε επιχειρήσεις με ήδη αναγνωρίσιμα σήματα στον κλάδο.

Πώς διαλέγετε χρώματα για το logo design;

Για το logo design διαλέγετε ένα ή δύο βασικά χρώματα που ταιριάζουν στον χαρακτήρα της επιχείρησης. Ελέγχετε ότι έχουν καλή αντίθεση. Δοκιμάζετε το σήμα σε λευκό και σε σκούρο φόντο. Τέλος, βεβαιώνεστε ότι το λογότυπο αναγνωρίζεται και σε μία μόνο απόχρωση.

Στο logo design κάθε χρώμα φέρνει συνειρμούς στο μυαλό του πελάτη. Το μπλε συνδέεται συχνά με σιγουριά και τεχνολογία. Το πράσινο θυμίζει φύση και υγεία. Το κόκκινο τραβάει την προσοχή και δείχνει ένταση. Αυτοί οι συνειρμοί δεν είναι σταθεροί κανόνες. Αλλάζουν από χώρα σε χώρα και από κλάδο σε κλάδο. Γι’ αυτό κοιτάτε πρώτα τι χρώματα έχουν οι ανταγωνιστές σας. Αν όλοι στον κλάδο σας είναι μπλε, ένα διαφορετικό χρώμα σάς ξεχωρίζει αμέσως στο ράφι και στην οθόνη.

Αντίθεση είναι η διαφορά φωτεινότητας ανάμεσα στο σχέδιο και στο φόντο του. Με χαμηλή αντίθεση, το σήμα χάνεται σε οθόνη κινητού ή σε πινακίδα που βλέπετε από μακριά. Οι διεθνείς κανόνες προσβασιμότητας WCAG εξαιρούν τα λογότυπα από τα όρια αντίθεσης. Η αναλογία 4,5 προς 1 που ζητούν για το κανονικό κείμενο είναι όμως ένα χρήσιμο μέτρο. Ένα καλό logo design περνάει αυτόν τον έλεγχο σε ανοιχτό και σε σκούρο φόντο. Στην πράξη ετοιμάζετε δύο εκδοχές χρωμάτων, μία για κάθε περίπτωση.

Γυρίστε το λογότυπο σε ασπρόμαυρο και δείτε αν το σχήμα ξεχωρίζει ακόμη.
Βάλτε το πάνω σε λευκό φόντο, σε μαύρο φόντο και σε φωτογραφία.
Μικρύνετέ το στο μέγεθος του favicon, του εικονιδίου στην καρτέλα του browser.
Μετρήστε την αντίθεση με ένα online εργαλείο ελέγχου αντίθεσης χρωμάτων.
Ελέγξτε αν τα χρώματα ξεχωρίζουν για όσους μπερδεύουν το κόκκινο με το πράσινο.
Δείτε το τυπωμένο σε χαρτί, γιατί τα χρώματα της οθόνης αλλάζουν στην εκτύπωση.
Δείτε το σε οθόνη κινητού με χαμηλή φωτεινότητα και κάτω από δυνατό ήλιο.

Μια μικρή παλέτα, με δύο ή τρία χρώματα, κρατάει το logo design καθαρό και εύκολο στην εκτύπωση. Κάθε χρώμα καταγράφεται με κωδικούς: HEX για ιστοσελίδες, RGB για οθόνες και CMYK για το τυπογραφείο. Πολλές εταιρείες προσθέτουν και κωδικό Pantone, ένα διεθνές σύστημα έτοιμων αποχρώσεων για ακριβή εκτύπωση. Την ίδια παλέτα τη μεταφέρετε στα κουμπιά, στους τίτλους και στο μενού όταν προχωράτε στον σχεδιασμό της ιστοσελίδας σας. Έτσι ο επισκέπτης αναγνωρίζει την επιχείρηση πριν διαβάσει το όνομα.

Ποια γραμματοσειρά ταιριάζει στο λογότυπό σας;

Ταιριάζει η γραμματοσειρά που διαβάζεται καθαρά σε κάθε μέγεθος. Πρέπει να έχει σωστούς ελληνικούς και λατινικούς χαρακτήρες και άδεια για εμπορική χρήση. Το ύφος της, serif ή sans serif, δίνει στο logo design τον χαρακτήρα που θέλετε να δείχνει η επιχείρηση.

Οι γραμματοσειρές serif έχουν μικρές «πατούσες» στις άκρες των γραμμάτων. Δίνουν αίσθηση παράδοσης και κύρους, γι’ αυτό τις βλέπουμε συχνά σε δικηγόρους, εκδότες και ξενοδοχεία. Οι sans serif δεν έχουν αυτές τις πατούσες. Είναι πιο λιτές, δείχνουν σύγχρονες και είναι πολύ συνηθισμένες στην τεχνολογία και στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Στο logo design η επιλογή δεν είναι θέμα προσωπικού γούστου. Οι χειρόγραφες δείχνουν προσωπικές, αλλά δύσκολα διαβάζονται μικρές. Ξεκινά από αυτό που θέλετε να νιώσει ο πελάτης όταν δει το όνομά σας.

Πολλές δημοφιλείς γραμματοσειρές έχουν μόνο λατινικούς χαρακτήρες. Αν η επωνυμία σας γράφεται και στα ελληνικά, ελέγξτε ότι υπάρχουν όλα τα ελληνικά γράμματα, με τόνους και διαλυτικά. Αλλιώς τα ελληνικά εμφανίζονται με άλλη γραμματοσειρά ή ως κενά τετράγωνα. Ένα σωστό logo design δοκιμάζει τις δύο γραφές του ονόματος, τη μία δίπλα στην άλλη. Τα ελληνικά κεφαλαία πρέπει να έχουν το ίδιο πάχος γραμμής και το ίδιο ύψος με τα λατινικά. Έτσι η επωνυμία δείχνει ενιαία σε κάρτα, πινακίδα και ιστοσελίδα.

Η αναγνωσιμότητα κρίνεται στα μικρά μεγέθη. Το όνομα πρέπει να διαβάζεται σε επαγγελματική κάρτα, σε κέντημα πάνω σε ρούχο και σε εικονίδιο εφαρμογής. Πολύ λεπτές γραμμές και καλλιγραφικά γράμματα χάνονται εκεί. Ο σχεδιαστής ρυθμίζει και τα κενά ανάμεσα σε συγκεκριμένα ζευγάρια γραμμάτων, το λεγόμενο kerning, ώστε η λέξη να δείχνει ισορροπημένη. Κάθε γραμματοσειρά έχει επίσης άδεια χρήσης. Μια γραμματοσειρά «μόνο για προσωπική χρήση» δεν μπαίνει σε λογότυπο επιχείρησης. Πριν κλειδώσει το logo design, ελέγχετε τα εξής:

Γράψτε όλη την επωνυμία σε πολύ μικρό μέγεθος και δείτε αν διαβάζεται.
Συγκρίνετε δύο ή τρεις γραμματοσειρές στο ίδιο logo design, με την ίδια επωνυμία.
Κατεβάστε τη γραμματοσειρά μόνο από τον δημιουργό της ή από επίσημη πλατφόρμα.
Διαβάστε αν η άδεια επιτρέπει εμπορική χρήση και χρήση σε λογότυπο.
Ελέγξτε αν χρειάζεται ξεχωριστή άδεια για χρήση της στην ιστοσελίδα σας.
Προτιμήστε την άδεια SIL Open Font License, που έχουν πολλές του Google Fonts.
Κρατήστε αντίγραφο της άδειας μαζί με τα υπόλοιπα αρχεία του σήματος.

Πώς γίνεται το logo design βήμα προς βήμα;

Το logo design περνά από επτά βήματα: brief (σύντομο σημείωμα με τις ανάγκες σας), έρευνα ανταγωνιστών, σκίτσα, ψηφιακές προτάσεις, γύρους σχολίων, τελικές εκδοχές και παράδοση αρχείων με εγχειρίδιο χρήσης. Κάθε βήμα κλειδώνει κάποιες αποφάσεις, ώστε να μη γυρίζετε πίσω στο τέλος.

Το brief γράφεται πριν από κάθε σχέδιο. Περιγράφει τι κάνει η επιχείρηση, ποιος είναι ο ιδανικός πελάτης και πού θα εμφανίζεται το σήμα. Καλό είναι να έχει και τρεις λέξεις που θέλετε να θυμίζει το λογότυπο, όπως «αξιόπιστο», «γρήγορο», «φιλικό». Η έρευνα ανταγωνιστών δείχνει τι είναι ήδη κοινό στον κλάδο. Έτσι το logo design αποφεύγει σύμβολα που έχουν φθαρεί από την πολλή χρήση, όπως το γρανάζι στις τεχνικές εταιρείες ή η στέγη στις κατασκευές.

Brief: γράφετε ποιοι είστε, σε ποιους πουλάτε και τι θέλετε να δείχνει το σήμα.
Έρευνα ανταγωνιστών: μαζεύετε τα λογότυπα του κλάδου για να μη μοιάσετε σε κανένα.
Σκίτσα: ο σχεδιαστής δοκιμάζει στο χαρτί πολλές γρήγορες ιδέες, χωρίς χρώμα.
Ψηφιακές προτάσεις: οι δυνατότερες ιδέες γίνονται καθαρά ψηφιακά σχέδια στον υπολογιστή.
Γύροι σχολίων: σχολιάζετε συγκεκριμένα σημεία και ο σχεδιαστής βελτιώνει την πρόταση που επιλέξατε.
Τελικές εκδοχές: οριζόντια, κάθετη, μόνο το σύμβολο, μονόχρωμη, για ανοιχτό και σκούρο φόντο.
Αρχεία και εγχειρίδιο: παίρνετε τα αρχεία του logo design και κανόνες για χρώματα και κενά.

Τα σκίτσα είναι το πιο ελεύθερο στάδιο του logo design. Στο χαρτί μια ιδέα δοκιμάζεται σε λίγα λεπτά και πετιέται εύκολα. Ο σχεδιαστής ψάχνει ένα σχήμα που αναγνωρίζεται και χωρίς χρώμα. Οι ψηφιακές προτάσεις φτιάχνονται σε διανυσματικό πρόγραμμα, δηλαδή με γραμμές που ορίζονται μαθηματικά και μεγαλώνουν χωρίς να θολώνουν. Έτσι το ίδιο σχέδιο χωράει σε κάρτα και σε πινακίδα. Κάθε πρόταση παρουσιάζεται πάνω σε πραγματικές χρήσεις, όπως μια βιτρίνα ή μια οθόνη κινητού.

Στους γύρους σχολίων κρίνετε κάθε πρόταση με βάση το brief και τον πελάτη που θέλετε να κερδίσετε. Μια χρήσιμη ερώτηση είναι αν κάποιος θα θυμάται το σήμα μετά από μία ματιά. Δείξτε τις προτάσεις σε λίγους πελάτες σας και ρωτήστε τι τους θυμίζουν. Γράψτε σχόλια συγκεκριμένα, για παράδειγμα «το σύμβολο χάνεται σε μικρό μέγεθος». Στείλτε όλα τα σχόλια μαζί σε κάθε γύρο. Η διαδικασία του logo design κλείνει όταν οι τελικές εκδοχές περνούν τους ελέγχους χρώματος και γραμματοσειράς που περιγράψαμε.

Ποια αρχεία πρέπει να παραλάβετε στο τέλος;

Στο τέλος ενός logo design παραλαμβάνετε το λογότυπο σε αρχεία vector (SVG, AI, EPS), σε PNG με διάφανο φόντο και ως favicon, δηλαδή εικονίδιο καρτέλας. Παίρνετε επίσης οριζόντια και κάθετη εκδοχή, το σύμβολο μόνο του και κωδικούς χρωμάτων HEX, RGB και CMYK.

Το βασικό αρχείο είναι το vector. Vector σημαίνει ότι το σχέδιο φτιάχνεται από γραμμές και καμπύλες που ορίζονται με μαθηματικά, όχι από pixels, τις μικρές κουκκίδες χρώματος. Έτσι το ίδιο αρχείο τυπώνεται σε κάρτα και σε πινακίδα με την ίδια καθαρότητα. Το SVG χρησιμοποιείται στο web. Το AI είναι το αρχείο εργασίας του Adobe Illustrator, όπου γίνονται οι αλλαγές. Τα τυπογραφεία ζητούν EPS ή PDF. Αν ένα logo design σάς παραδοθεί μόνο σε JPG, η δουλειά είναι μισή.

Για καθημερινή χρήση χρειάζεστε PNG με διάφανο φόντο. Διάφανο φόντο σημαίνει ότι γύρω από το σήμα δεν υπάρχει λευκό κουτί. Έτσι το λογότυπο κάθεται καθαρά πάνω σε φωτογραφίες και χρωματιστές επιφάνειες. Το JPG δεν υποστηρίζει διαφάνεια. Ζητήστε το PNG σε μεγάλη ανάλυση. Το favicon ενός πλήρους logo design παραδίδεται σε τετράγωνα μεγέθη, όπως 16, 32 και 48 pixels. Υπάρχει και αρχείο 180 pixels για την αρχική οθόνη του iPhone.

Οριζόντια εκδοχή: σύμβολο και όνομα στη σειρά, για το πάνω μέρος της ιστοσελίδας και για επιστολόχαρτα.
Κάθετη εκδοχή: σύμβολο πάνω και όνομα κάτω, για στενούς χώρους και αφίσες.
Σύμβολο μόνο: το σήμα χωρίς κείμενο, για favicon, εικόνα προφίλ και εφαρμογές.
Μονόχρωμες εκδοχές: μία σε μαύρο και μία σε λευκό, για σκούρα φόντα και σφραγίδες.
Κωδικοί χρωμάτων: HEX για web, RGB για οθόνες, CMYK για εκτύπωση, Pantone για ειδικά μελάνια.
Γραμματοσειρές: τα ονόματα των fonts και η άδεια που επιτρέπει εμπορική χρήση.
Φύλλο παρουσίασης: ένα PDF με όλες τις εκδοχές του logo design, για γρήγορη αποστολή σε συνεργάτες.

Ένα καλό logo design παραδίδεται σε οργανωμένο φάκελο. Οι υποφάκελοι χωρίζουν τα αρχεία για οθόνη από τα αρχεία για εκτύπωση. Αν στείλετε στο τυπογραφείο ένα αρχείο RGB, τα έντονα χρώματα βγαίνουν συχνά πιο θαμπά στο χαρτί. Τα ονόματα των αρχείων λένε τι περιέχουν, όπως «logo-horizontal-white.png». Πριν κλείσει το logo design, ανοίξτε κάθε αρχείο και ελέγξτε ότι εμφανίζεται σωστά. Κρατήστε αντίγραφο σε cloud και σε εξωτερικό δίσκο, ώστε να μη χρειαστεί ποτέ να ψάχνετε τον σχεδιαστή για ένα αρχείο.

Τι είναι το brand book και γιατί το χρειάζεστε;

Το brand book είναι ένα έγγραφο με τους κανόνες χρήσης του λογότυπου: κενό γύρω του, ελάχιστο μέγεθος, χρώματα, γραμματοσειρές και λάθη προς αποφυγή. Το χρειάζεστε για να μένει το logo design ίδιο σε κάθε υλικό, όποιος κι αν το χρησιμοποιεί.

Ο πρώτος κανόνας είναι ο χώρος ασφαλείας. Είναι το ελάχιστο κενό που αφήνετε γύρω από το λογότυπο, ώστε να μην το πλησιάζει κείμενο ή άλλο σήμα. Συνήθως μετριέται με ένα κομμάτι του ίδιου του σχεδίου, όπως το ύψος ενός γράμματος. Ο δεύτερος κανόνας είναι το ελάχιστο μέγεθος. Ορίζεται σε pixels για οθόνες και σε χιλιοστά για εκτύπωση. Κάτω από αυτό, τα λεπτά σημεία του logo design χάνονται και το όνομα δεν διαβάζεται.

Το brand book καταγράφει και την παλέτα χρωμάτων με όλους τους κωδικούς. Ορίζει ποιο χρώμα είναι το κύριο και ποια είναι βοηθητικά. Λέει επίσης ποιες γραμματοσειρές μπαίνουν σε τίτλους και ποιες σε κείμενο. Έτσι η ιστοσελίδα, οι αναρτήσεις και τα φυλλάδια μοιάζουν να βγαίνουν από το ίδιο χέρι. Όταν το logo design συνοδεύεται από αυτούς τους κανόνες, ο πελάτης αναγνωρίζει την επιχείρηση από τα χρώματα και τα γράμματα, όχι μόνο από το σήμα.

Το brand book δείχνει και τις σωστές χρήσεις με παραδείγματα. Βλέπετε το logo design πάνω σε λευκό, σε σκούρο και σε φωτογραφία. Δίπλα μπαίνουν οι λάθος χρήσεις, σημειωμένες καθαρά. Το έγγραφο το στέλνετε σε κάθε συνεργάτη: τον γραφίστα, το τυπογραφείο, τον προγραμματιστή της ιστοσελίδας, την εταιρεία που φτιάχνει τη βιτρίνα. Έτσι κανείς δεν χρειάζεται να μαντέψει. Χωρίς αυτό, ένα logo design αλλοιώνεται λίγο με κάθε νέο συνεργάτη. Τα πιο συχνά «μην» ενός brand book είναι τα εξής:

Μην τεντώνετε το λογότυπο οριζόντια ή κάθετα· αλλάζετε μέγεθος μόνο αναλογικά.
Μην αλλάζετε τα χρώματα, ούτε για να ταιριάξουν με μια εποχική καμπάνια.
Μην προσθέτετε σκιές, περιγράμματα, λάμψεις ή άλλα εφέ που δεν υπάρχουν στο αρχικό.
Μην το βάζετε πάνω σε φωτογραφίες με πολλές λεπτομέρειες που κρύβουν τα σχήματα.
Μην περιστρέφετε το σήμα και μην αλλάζετε τη θέση συμβόλου και ονόματος.
Μην ξαναγράφετε το όνομα με άλλη γραμματοσειρά, ακόμη κι αν μοιάζει πολύ.
Μην χρησιμοποιείτε παλιές εκδοχές του λογότυπου που κυκλοφορούν ακόμη σε φακέλους και email.

Πώς χρησιμοποιείτε το λογότυπο στην ιστοσελίδα και στα social;

Στην ιστοσελίδα βάζετε την οριζόντια εκδοχή σε SVG στο header, δηλαδή στην πάνω λωρίδα κάθε σελίδας, και το σύμβολο ως favicon. Στα social ανεβάζετε τετράγωνο σύμβολο, που συνήθως κόβεται σε κύκλο. Το ίδιο logo design μπαίνει στην υπογραφή email και στο Google Business Profile.

Στο header το logo design πρέπει να διαβάζεται χωρίς να πιάνει όλο τον χώρο. Στον υπολογιστή ταιριάζει η οριζόντια εκδοχή. Στο κινητό ο χώρος στενεύει, οπότε συχνά μπαίνει η πιο συμπαγής εκδοχή. Το SVG μένει καθαρό σε κάθε οθόνη και έχει μικρό βάρος. Δώστε στην εικόνα σταθερό πλάτος και ύψος. Έτσι η σελίδα δεν πηδά όσο φορτώνει. Η Google μετρά αυτό το πήδημα ως CLS (μετατόπιση διάταξης), έναν από τους δείκτες Core Web Vitals.

Το favicon εμφανίζεται στην καρτέλα του browser και δίπλα στα αποτελέσματα της Google. Γι’ αυτό το σύμβολο πρέπει να ξεχωρίζει και σε πολύ μικρό μέγεθος. Η Google διαβάζει το λογότυπο και από τα δομημένα δεδομένα, δηλαδή κώδικα που εξηγεί στις μηχανές αναζήτησης τι περιέχει μια σελίδα. Χρησιμοποιείται ο τύπος Organization του schema.org με την ιδιότητα logo. Μια σωστή κατασκευή εταιρικής ιστοσελίδας τα βάζει όλα αυτά από την αρχή, μαζί με τα χρώματα του logo design.

Εικόνα προφίλ: το σύμβολο στο κέντρο, με αρκετό κενό ώστε να χωρά στον κύκλο.
Εξώφυλλο: φωτογραφία ή μοτίβο στα χρώματα της επιχείρησης, όχι δεύτερο μεγάλο λογότυπο.
Εικόνα κοινοποίησης: το γραφικό που βγαίνει όταν μοιράζεστε σύνδεσμο του site, με το λογότυπο.
Υπογραφή email: PNG σε μικρό πλάτος, γιατί πολλά προγράμματα email δεν δείχνουν SVG.
Κείμενο δίπλα στην εικόνα: το όνομα της εταιρείας γραμμένο, για όσους έχουν κλειστές τις εικόνες.
Google Business Profile: τετράγωνο λογότυπο σε JPG ή PNG, ίδιο με αυτό της ιστοσελίδας.
Έλεγχος κάθε χρόνο: ίδιο σήμα και ίδια χρώματα σε όλα τα προφίλ και τους καταλόγους.

Στα social το λογότυπο εμφανίζεται κυρίως πολύ μικρό, δίπλα σε κάθε ανάρτηση και σχόλιο. Η εικόνα προφίλ φτιάχνεται λοιπόν από το σύμβολο και όχι από ολόκληρο το όνομα. Στις αναρτήσεις το logo design μπαίνει διακριτικά σε μια γωνία. Μια οργανωμένη στρατηγική για social media marketing κρατά αυτή τη συνέπεια σε κάθε πλατφόρμα. Όταν το logo design είναι ίδιο παντού, ο πελάτης καταλαβαίνει ότι βρήκε τη σωστή επιχείρηση, είτε ψάχνει στη Google είτε στο Instagram.

Πώς κατοχυρώνετε το λογότυπό σας;

Κατοχυρώνετε το λογότυπο με αίτηση για σήμα. Για την Ελλάδα κάνετε εθνική καταχώριση στην αρμόδια ελληνική υπηρεσία σημάτων. Για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση κάνετε μία αίτηση για σήμα της ΕΕ στο EUIPO. Πριν από κάθε αίτηση ψάχνετε για παρόμοια σήματα.

Σήμα είναι ένα διακριτικό, όπως ένα όνομα ή ένα λογότυπο, που ξεχωρίζει τα προϊόντα σας από των άλλων. Η καταχώριση σας δίνει αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης στις κατηγορίες που δηλώσατε. Ένα καλό logo design δεν σας προστατεύει μόνο του. Χωρίς καταχώριση, η προστασία σας είναι πολύ πιο αδύναμη. Ένας ανταγωνιστής μπορεί να καταθέσει κάτι παρόμοιο πριν από εσάς.

Το πρώτο βήμα είναι η έρευνα. Ψάχνετε αν υπάρχει ήδη ίδιο ή παρόμοιο σήμα στον κλάδο σας. Η βάση TMview του EUIPO δείχνει σε ένα σημείο σήματα από εθνικά και ευρωπαϊκά μητρώα. Η έρευνα γίνεται πριν κλειδώσει το logo design, όχι μετά. Έτσι δεν πετάτε δουλειά αν βρεθεί σύγκρουση. Ελέγχετε χωριστά το όνομα και την εικόνα.

Η εθνική καταχώριση καλύπτει μόνο την Ελλάδα. Το σήμα της ΕΕ καλύπτει με μία αίτηση όλα τα κράτη μέλη. Τα βήματα της αίτησης εξηγούνται στην ελληνική σελίδα του EUIPO. Και στις δύο περιπτώσεις δηλώνετε κλάσεις, δηλαδή κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών κατά την ταξινόμηση της Νίκαιας. Η προστασία διαρκεί δέκα χρόνια και ανανεώνεται. Για αγορές εκτός ΕΕ χρειάζεται ξεχωριστή προστασία.

Ορίστε ποιος θα είναι δικαιούχος του σήματος: η εταιρεία ή ο ιδιοκτήτης.
Επιλέξτε λεκτικό σήμα για το όνομα ή εικονιστικό σήμα για το σχέδιο.
Δηλώστε μόνο τις κλάσεις προϊόντων και υπηρεσιών που χρησιμοποιείτε πραγματικά.
Καταθέστε την τελική μορφή του logo design και όχι ένα πρόχειρο.
Βάλτε το σύμβολο ® δίπλα στο λογότυπο μόνο μετά την καταχώριση.

Ποια λάθη στο logo design κοστίζουν αργότερα;

Τα λάθη που κοστίζουν φαίνονται όταν το logo design μπει σε χρήση. Ένα λογότυπο που παλιώνει, χάνεται σε μικρό μέγεθος ή δεν έχει σωστά αρχεία ξαναφτιάχνεται. Τότε αλλάζουν μαζί ταμπέλα, έντυπα, site και προφίλ στα social media. Δείτε τα έξι βασικά.

Σχέδιο που ακολουθεί τη μόδα της χρονιάς και παλιώνει γρήγορα.
Πολλές λεπτομέρειες που χάνονται όταν το λογότυπο μικραίνει πολύ.
Μόνο αρχεία raster, δηλαδή εικόνες από pixel, χωρίς αρχεία vector.
Αντιγραφή ή «δανεισμός» από γνωστό σήμα, που φέρνει νομική διαφορά.
Καμία ασπρόμαυρη έκδοση για σφραγίδα, χάραξη ή μονόχρωμη εκτύπωση.
Καμία γραπτή μεταβίβαση δικαιωμάτων από τον σχεδιαστή στην επιχείρηση.

Ένα logo design που ακολουθεί τη μόδα φαίνεται φρέσκο για λίγο. Μετά θυμίζει μια συγκεκριμένη χρονιά και χρειάζεται αλλαγή. Οι απλές μορφές αντέχουν περισσότερο. Δοκιμάστε το λογότυπο στο μέγεθος ενός favicon, δηλαδή του μικρού εικονιδίου στην καρτέλα του browser. Αν δεν αναγνωρίζεται εκεί, θέλει απλοποίηση. Το ίδιο τεστ ισχύει για κέντημα σε στολή και για εικόνα προφίλ στα social media.

Τα αρχεία raster, όπως PNG και JPG, είναι φτιαγμένα από κουκκίδες. Όταν μεγαλώνουν, θολώνουν. Τα αρχεία vector, όπως SVG, AI ή EPS, περιγράφουν το σχήμα με γραμμές και καμπύλες. Μεγαλώνουν χωρίς απώλεια, από επαγγελματική κάρτα μέχρι πρόσοψη καταστήματος. Χωρίς τα αρχεία vector του logo design, ο τυπογράφος ζητά ξανασχεδίαση. Η ασπρόμαυρη έκδοση πρέπει να υπάρχει από την αρχή, γιατί η σφραγίδα και η χάραξη δεν έχουν χρώμα.

Η αντιγραφή κοστίζει διπλά. Ο κάτοχος του παλιού σήματος μπορεί να κάνει ανακοπή στην αίτησή σας ή να ζητήσει να σταματήσει η χρήση. Τότε αλλάζετε λογότυπο σε όλα τα υλικά μαζί. Στην Ελλάδα, η πνευματική ιδιοκτησία ανήκει αρχικά σε αυτόν που δημιουργεί το έργο. Γι’ αυτό η μεταβίβαση των δικαιωμάτων του logo design γίνεται γραπτά. Χωρίς αυτή, το σήμα σας στηρίζεται σε σχέδιο που δεν σας ανήκει πλήρως.

Συχνές ερωτήσεις για το logo design

Οι πιο συχνές απορίες για το logo design αφορούν τα δωρεάν εργαλεία, το όνομα, τα χρώματα, την ανανέωση και το πρώτο βήμα. Η σύντομη απάντηση είναι μία: το λογότυπο πρέπει να είναι απλό, μοναδικό, νομικά δικό σας και έτοιμο για κάθε μέσο.

Μπορώ να κατοχυρώσω λογότυπο από δωρεάν εργαλείο;

Συνήθως όχι εύκολα. Τα δωρεάν εργαλεία δουλεύουν με έτοιμα εικονίδια και γραμματοσειρές. Τα ίδια στοιχεία τα έχει στη διάθεσή του κάθε άλλος χρήστης. Η άδεια χρήσης τους συνήθως δεν είναι αποκλειστική. Έτσι το σήμα σας μοιάζει με άλλα και δεν ξεχωρίζει εύκολα. Πριν από την αίτηση, διαβάστε τους όρους του εργαλείου. Ελέγξτε αν σας δίνει πλήρη δικαιώματα σε ένα logo design που θα έχετε μόνο εσείς.

Πρέπει το λογότυπο να έχει το όνομα της επιχείρησης;

Για μια νέα επιχείρηση, ναι. Ένα σκέτο σύμβολο δεν λέει τίποτα σε κάποιον που δεν σας ξέρει. Το όνομα δίπλα στο σύμβολο βοηθά τον πελάτη να σας θυμηθεί και να σας βρει στο Google. Όταν το κοινό μάθει το σύμβολο, αυτό μπορεί να εμφανίζεται και μόνο του. Ένα σωστό logo design προβλέπει από την αρχή και τις δύο μορφές, την πλήρη και τη σύντομη.

Πόσα χρώματα χρειάζεται ένα καλό logo design;

Όσο λιγότερα γίνεται. Ένα ή δύο βασικά χρώματα αρκούν για ένα καθαρό σήμα. Κάθε χρώμα χρειάζεται σταθερούς κωδικούς. Για οθόνη ορίζονται HEX ή RGB, για εκτύπωση CMYK ή Pantone. Έτσι το χρώμα μένει σταθερό ανάμεσα στο site και την κάρτα. Το λογότυπο πρέπει να στέκει και χωρίς χρώμα. Ελέγξτε επίσης ότι έχει καλή αντίθεση με το φόντο του site σας.

Πότε αξίζει να ανανεώσω το λογότυπό μου;

Όταν δεν διαβάζεται καλά στο κινητό, όταν η επιχείρηση άλλαξε αντικείμενο ή όταν μοιάζει με ανταγωνιστή. Η ανανέωση δεν σημαίνει πάντα νέο σχέδιο. Συχνά αρκεί ένα refresh, δηλαδή καθαρότερες γραμμές και πιο ευανάγνωστα γράμματα. Έτσι κρατάτε την αναγνώριση που έχετε χτίσει. Αν το σήμα είναι κατοχυρωμένο, ελέγξτε αν η αλλαγή στο logo design χρειάζεται νέα αίτηση.

Πώς ξεκινά ένα logo design με επαγγελματία;

Ξεκινά με μια συζήτηση για την επιχείρηση, το κοινό και τους ανταγωνιστές. Φέρτε μερικά λογότυπα που σας αρέσουν και μερικά που δεν σας αρέσουν. Σκεφτείτε πού θα εμφανίζεται το σήμα: site, social media, ταμπέλα, συσκευασία. Το λογότυπο είναι κομμάτι ενός συνεπούς brand και ενός site που δένει μαζί του. Αν θέλετε να δούμε μαζί την εικόνα και το site σας, ζητήστε προσφορά για το έργο σας.